Monday, March 14, 2011
Эх дэлхийн цаг хөдөлгөөнд нэгдэцгээе
“ЭХ ДЭЛХИЙН ЦАГ - 2010”
2011 оны 3 сарын 26-ны Бямба гараг, 20.30-21.30
Дэлхийн 90 орчим улс орны 4000 гаруй хот, суурингууд уур амьсгалын эсрэг тэмцэхэд эв нэгдлээ илэрхийлнэ
Дэлхийн уур амьсгалын систем бүхэлдээ өөрчлөлтөнд орж, байгалийн онц үзэгдлийн давтамж ихэсч байгаа нь дэлхийн дулаарлаас үүдэлтэй билээ. Дулаарлын хүчин зүйлс нь үйлдвэрлэл үүн дотор эрчим хүчний үйлдвэрлэл, уул уурхай, мал аж ахуй, хог хаягдал, авто машинаас гарч буй хүлэмжийн хий юм.
Дэлхийн байгаль хамгаалах сан (WWF)-гаас уур амьсгалын өөрчлөлттэй тэмцэхэд хувь хүний ойлголтыг дээшлүүлж, оролцоог нэмэгдүүлэх зорилгоор “Эх Дэлхийн Цаг” хөтөлбөрийг 2007 оноос хойш хэрэгжүүлж, олон нийтийг нэгдэхийг уриалж байгаа билээ.
Иймд энэ оны 3-р сарын 26-ны өдрийн 20 цаг 30 минутаас эхлэн нэг цагийн турш олон нийтэд гэрлээ унтраахыг уриалж байна. Энэхүү уриалгад нэгдснээр эрчим хүчний үйлдвэрлэлээс гарах хүлэмжийн хийн ялгаруулалтыг бууруулахад бага ч гэсэн хувь нэмэр оруулах боломжтой. “Эх Дэлхийн Цаг”-ийн гол зорилго нь гэрэл унтрааж, цахилгаан хэмнэхдээ бус, харин уур амьсгалын өөрчлөлттэй тэмцэхэд хүний оролцоо чухал, хүн бүр хувь нэмрээ оруулбал эх дэлхийгээ аврах боломж бий гэдэгт олон нийтийн анхаарлыг хандуулахад оршино.
Анх 2007 онд Австралийн Сидней хотоос гараагаа эхэлсэн “Эх Дэлхийн Цаг”-т нийтдээ 2.2 сая айл өрх, албан байгууллагууд хамрагдан нэг цагийн турш гэрлээ унтраан оролцож байсан бол 2008 оноос энэхүү уриалга нь дэлхийг хамарсан хөдөлгөөн болон өргөжиж, 2009 онд 88 орны 4000 хотын 800 сая хүнийг хамруулж чаджээ.
Дэлхийн алдартай газарууд болох Сан Франциско дахь Голден гэйт гүүр, Ромийн Колоссейм театр, Сидней дэхь Дуурийн ордон болон Тайм талбайд байрладаг Кока Кола-ын сурталчилгааны самбар энэхүү уриалгыг дэмжиж буйгаа илэрхийлж нэг цагийн турш гэрлээ унтрааж байв.
Энэхүү мэдээг уншиж буй иргэн Та уур амьсгалын өөрчлөлтийн эсрэг эв нэгдлээ илэрхийлж ГЭРЛЭЭ ганцхан цагийн турш УНТРААГААРАЙ.
Сургааль гэнэ ээ
Арчилбал эдэд тустай
Аргилбал эзэнд тустай
Булгийн ус оргивч хүйтэн
Буруу санаат инээвч худал
Далай ч гэсэн давсаар дутна
Дагина ч гэсэн эрээр дутна
Муу явахад нөхөр хол
Сайн явахад садан ойр
Нэр олох насных
Нэр хугарах өдрийнх
Өнгө хөөсөн хүн самгаатай
Өвс хөөсөн мал эзэнгүй
Тэнгэрийн муухай хүнийг зовооно
Тэнэгийн мунхаг өөрийг зовооно
Хүчтэйгээрээ ноён байдаггүй
Хүсэлтэйгээрээ баян болдоггүй
Шиврээ бороо дээлэнд харш
Шивнүүр үг нөхөрт харш
Байгуулаагүй төрд баатар эр хэрэгтэй
Байгуулсан төрд багшлах мэргэн хэрэгтэй
Өлссөн цагт өлөн бугын эвэр зөөлөн
Цадсан цагт цагаан хурган сүүл хатуу
Олиггүй хүн архи дарсанд
Олс дээс ус бороонд
Уул өндөр ч хөтөлтэй
Ус гүнзгий ч гарамтай
Хүний хүү муу бол эцгийн нэрийг гутаана
Хүлэг унаа муу бол сүргийн нэрийг гутаана
Муу хүүхний маяг их
Мухар үхрийн сажиг их
Нэгэн гэр баяжвал зуун гэрт тус болно
Нэгэн хошуу баяжвал зуун хошуунд тус болно
Нэгэн гэр дотроо эвтэй бол тэр гэр өөдлөхийн шинж
Нэгэн улс дотроо эвтэй бол тэр улс тогтон хөгжихийн шинж мөн
Сургууль хүнийг эрдмээр хүмүүжүүлнэ
Гэр орон хүнийг амьдралаар хүмүүжүүлнэ
Албан газар хүнийг хөдөлмөрөөр хүмүүжүүлнэ
Түвшин айл төр түших хүү төрүүлнэ
Төвөг ихтэй айл төр самууруулах хамаатан төрүүлнэ
Хүн гэрийн дотор, төрийн доор амьдарна
Иймэрхүү сургааль байх жишээтэй. Авах гээхийн ухаан оршихуй л байхгүй бол зарим нь ухаантны амнаас гарсан гэхэд бэрх юм.
Аргилбал эзэнд тустай
Булгийн ус оргивч хүйтэн
Буруу санаат инээвч худал
Далай ч гэсэн давсаар дутна
Дагина ч гэсэн эрээр дутна
Муу явахад нөхөр хол
Сайн явахад садан ойр
Нэр олох насных
Нэр хугарах өдрийнх
Өнгө хөөсөн хүн самгаатай
Өвс хөөсөн мал эзэнгүй
Тэнгэрийн муухай хүнийг зовооно
Тэнэгийн мунхаг өөрийг зовооно
Хүчтэйгээрээ ноён байдаггүй
Хүсэлтэйгээрээ баян болдоггүй
Шиврээ бороо дээлэнд харш
Шивнүүр үг нөхөрт харш
Байгуулаагүй төрд баатар эр хэрэгтэй
Байгуулсан төрд багшлах мэргэн хэрэгтэй
Өлссөн цагт өлөн бугын эвэр зөөлөн
Цадсан цагт цагаан хурган сүүл хатуу
Олиггүй хүн архи дарсанд
Олс дээс ус бороонд
Уул өндөр ч хөтөлтэй
Ус гүнзгий ч гарамтай
Хүний хүү муу бол эцгийн нэрийг гутаана
Хүлэг унаа муу бол сүргийн нэрийг гутаана
Муу хүүхний маяг их
Мухар үхрийн сажиг их
Нэгэн гэр баяжвал зуун гэрт тус болно
Нэгэн хошуу баяжвал зуун хошуунд тус болно
Нэгэн гэр дотроо эвтэй бол тэр гэр өөдлөхийн шинж
Нэгэн улс дотроо эвтэй бол тэр улс тогтон хөгжихийн шинж мөн
Сургууль хүнийг эрдмээр хүмүүжүүлнэ
Гэр орон хүнийг амьдралаар хүмүүжүүлнэ
Албан газар хүнийг хөдөлмөрөөр хүмүүжүүлнэ
Түвшин айл төр түших хүү төрүүлнэ
Төвөг ихтэй айл төр самууруулах хамаатан төрүүлнэ
Хүн гэрийн дотор, төрийн доор амьдарна
Иймэрхүү сургааль байх жишээтэй. Авах гээхийн ухаан оршихуй л байхгүй бол зарим нь ухаантны амнаас гарсан гэхэд бэрх юм.
Monday, March 7, 2011
Мартын 8-ны мэнд хүргэе
Хорвоогийн сайхан бүсгүйчүүлдээ баярын мэнд хүргэе.
Эргээд 6 настай жаахан охин болмоор…
Эргээд
Эрхэлж инээсэн 6 настай охин болмоор байна
Бие барьсан нимгэн цамцны оронд
Багынхаа чихэрний толботой, жижигхэн даашинзаа өмсмөөр
Хуруундаа зүүсэн алт мөнгөн бэлзгээ аваад
Хуванцар шүрээр хэлхсэн ягаан бугуйвчаа зүүмээр
Сайхан бүсгүй болсноо таван хором мартаад
Саваагүй зангийнхаа нуугдсан хэлтэрхийг сэргээж аваад
Савлуур дээр тоглож байгаад өндөрт хөөрөх бүртээ
Сар луу нисч байна хэмээн дахиж мөрөөдмөөр
Тусд оржээ охин минь гэж ээждээ магтуулмаар
Томоожих болоогүй юу гэж аавдаа зэмлүүлмээр
Бичиг цаасны ажлыг түр хойш нь тавиад
Бяцхан хүүхэлдэйндээ хувцас эсгэж өмсүүлмээр
Эргээд
Эрхэлж инээсэн 6 настай охин болмоор байна
Эрхэлж инээсэн 6 настай охин болмоор байна
Бие барьсан нимгэн цамцны оронд
Багынхаа чихэрний толботой, жижигхэн даашинзаа өмсмөөр
Хуруундаа зүүсэн алт мөнгөн бэлзгээ аваад
Хуванцар шүрээр хэлхсэн ягаан бугуйвчаа зүүмээр
Сайхан бүсгүй болсноо таван хором мартаад
Саваагүй зангийнхаа нуугдсан хэлтэрхийг сэргээж аваад
Савлуур дээр тоглож байгаад өндөрт хөөрөх бүртээ
Сар луу нисч байна хэмээн дахиж мөрөөдмөөр
Тусд оржээ охин минь гэж ээждээ магтуулмаар
Томоожих болоогүй юу гэж аавдаа зэмлүүлмээр
Бичиг цаасны ажлыг түр хойш нь тавиад
Бяцхан хүүхэлдэйндээ хувцас эсгэж өмсүүлмээр
Эргээд
Эрхэлж инээсэн 6 настай охин болмоор байна
Sunday, March 6, 2011
Зорилгодоо хүрсэн мэлхий
(Зорилгодоо хүрэхийн тулд замдаа саад болж байгаа хэн нэгнийг битгий тоо. Тэдний үг, саад, муу санаанд битгий авт, зөвхөн зорилгодоо л хүр.)
Нэгэн өдөр мэлхийнүүд тэмцээн явуулжээ. Маш өндөр цамхагийн оройд гарах зорилготой ажээ. Маш олон мэлхий болон найз нөхөд нь цуглажээ. Ингээд уралдаан эхэллээ. Үзэж буй мэлхийнүүд хэн нэг нь цамхагийн оройд гарч чадна гэж үнэхээр бодохгүй байлаа. Иймд тэд -Хөөрхий амьтад, хэзээ ч гарч чадахгүй гэцгээж байлаа. Уралдаанд оролцож буй мэлхийнүүд дээр нь гарч чадахгүй нь гэсээр нэг нэгээрээ бууж эхэллээ. Үзэж буй мэлхийнүүд -Хөөрхий амьтад, хэзээ ч гарч чадахгүй нь дээ гэж хашгирцгааж байв. Эцэст нь ганц мэлхийнээс бусад нь бууж өгчээ. харин хамгийн сүүлд үлдсэн мэлхий цамхагийн орой дээр гарч чадсан бөгөөд бусад нй түүнийг яаж ингэж гарч чадсаныг гайхав. Нэг нь тэр мэлхий рүү ойртон -Чи яаж амжилтанд хүрэв ээ? гэж асуужээ. Гэтэл нөгөө цамхаг дээр гарч чадсан мэлхий таг дүлий байжээ.
Нэгэн өдөр мэлхийнүүд тэмцээн явуулжээ. Маш өндөр цамхагийн оройд гарах зорилготой ажээ. Маш олон мэлхий болон найз нөхөд нь цуглажээ. Ингээд уралдаан эхэллээ. Үзэж буй мэлхийнүүд хэн нэг нь цамхагийн оройд гарч чадна гэж үнэхээр бодохгүй байлаа. Иймд тэд -Хөөрхий амьтад, хэзээ ч гарч чадахгүй гэцгээж байлаа. Уралдаанд оролцож буй мэлхийнүүд дээр нь гарч чадахгүй нь гэсээр нэг нэгээрээ бууж эхэллээ. Үзэж буй мэлхийнүүд -Хөөрхий амьтад, хэзээ ч гарч чадахгүй нь дээ гэж хашгирцгааж байв. Эцэст нь ганц мэлхийнээс бусад нь бууж өгчээ. харин хамгийн сүүлд үлдсэн мэлхий цамхагийн орой дээр гарч чадсан бөгөөд бусад нй түүнийг яаж ингэж гарч чадсаныг гайхав. Нэг нь тэр мэлхий рүү ойртон -Чи яаж амжилтанд хүрэв ээ? гэж асуужээ. Гэтэл нөгөө цамхаг дээр гарч чадсан мэлхий таг дүлий байжээ.
Жигнэмэгийн хулгайч
Онгоцны буудал дээр нэг эмэгтэй өөрийн хуваарьт хөлгийг хүлээн сууж байлаа. Онгоц нисэх хүртэл нэлээд урт хугацаа байлаа. Тиймээс онгоцны буудлын дэлгүүрээс нэг жигнэмэг нэг ном худалдаж авав. Ингээд өөртөө нэг суудал олж аваад номоо шимтэн уншихын зэрэгцээ хааяа нэг гараа сунган жигнэмэгээ нэг нэгээр нь авч идэж байлаа. Хэдийгээр хамаг анхаарлаа номондоо төвлөрүүлсэн байсан ч хажууд нь ирж суусан нэг залуу өөрийнх нь жигнэмэгээс хээв нэг аван идээд байгааг анзаарахгүй байх арга байсангүй.
Залуу хээв нэг идээд байхаар нь бүр дүргүй нь хүрч эхлэв. гэж бодож байлаа. Эмэгтэй жигнэмэг рүү гээ гараа явуулах тоолонд залуу ч гэсэн ичих ч гүй гараа сунгаж байлаа. Тэр хоёр ийнхүү уралдаж идсээр байгаад ганц жигнэмэг үлдэв. Бүсгүй , одоо энэ яах бол гэж бодож ч амжаагүй байтал нөгөө айхтар залуу гараа сунгаад үлдсэн ганц жигнэмэгийг аван дундуур нь хоёр хуваагаад талыг нь эмэгтэйд өгөв. Залуугын энэ байдалд хүүхний уур маш их хүрсэн ч арай хийж биеэ барилаа.
Яг энэ үед эмэгтэйн явах чиглэлийн онгоц зорчигчдоо дуудан зарлаж эхлэв. Эмэгтэй залуугаас салахын түүс болон баярлаж хурдхан босон цүнх номоо аван босчээ. руу эргэж ч харсангүй . Ингээд онгоцондоо ороод сандал дээрээ тухлан суугаад цүнх рүүгээ гараа явуулснаа дуу алдав. Учир нь онгоцны буудал дээрээс авсан жигнэмэг нь цүнхэнд нь байж байлаа. гэж өөрийн эрхгүй дуу алдав. Залуу жигнэмэгийг нь дураараа авч идсэн эмэгтэйд юу ч хэлээгүйгээр барахгүй сүүлийн жигнэмэгийг хүртэл хуваажээ.
Амьдралын хуудас
хэрэв таны амьдрал ном байсан бол номын сангийнхаа хаана нь тавих вэ? түүхэн номын дунд уу? эсвэл гүн ухаан, роман, яруу найраг, өдрийн тэмдэглэлийнхээ дунд тавих уу? Нүдэнд ил харагдах газар тавих байсан уу? эсвэл хэчнээн гярхай хүн байсан ч олж үзэхээргүй тийм газар байлгах уу? Амьдралынхаа номыг байнга унших байсан уу?, эсвэл хаа нэгтээ гаргаад тоосыг нь арчих байсан уу? Аль эсвэл таг мартаад ссэтгэлийнхээ хамгийн гүнд шидэх байсан уу? Номоо уншихаар аваад дуустал унших уу? эсвэл тэр дороо хаагаад орхих уу?
Хамгийн гунигтай эсвэл хамгийн аз жаргалтай мөчийг, бүр *Амьдралын анхны* гэсэн гарчигтай хуудсыг тань хүмүүс огт тоож уншихгүй байвал та яах вэ? Таны хувьд хамгийн хүнд үеийг тань инээж хөхрөн, хамгийн аз жаргалтай ёед тань уйтгарлан, хамгийн сонирхолтой мөсийг тань ойлголгүй уншиж өнгөрүүлсэн уншигчидад хандан юу хэлэх вэ?
Номыг агуулгаар нь бус, зузаан нимгэнийг нь тооцдог хүмүүс хэчнээн их сэтгэлээр унах бол оо? Том жижиг үсгийг анхаарагчид ялангуяа богино өгүүлбэрт дургүй хүмүүст тэрхүү өгүүлбэр гуниг төрүүлсэн үг, үсэг болохгүй гэж үү? Эцсийг нь үзэх гэж тэсэн ядан буй хүмүүсийн хүслийг унших үед нь анхаарч болох уу?
Таны амьдрал нэг бүтээл байсан бол та аль бүлэгт нь илүү дурлах байсан бэ? Аль хуудсыг урж хаях, аль мөрийг ахин ахин уншиж доогуур нь зурж, аль өгүүлбэрийг дахин дахин амьдруулахыг хүсэх байсан бол оо? Хэрэв таны амьдрал ном байгаад таны амьдралын тухай өгүүлдэг байсан бол танд таалагдах байсан уу?
Хоёр дахь, гурав дахь хэвлэл гээд ар араасаа хэвлэх байсан уу? Эсвэл хэрэггүй, жирийн нэг эд мэт номын шүүгээндээ орхих байсан уу? Амьдралынхаа номын хавтсыг чухалчлан үзэх үү? Хуудсыг нь хамгийн чанартай цаасаар хийх байсан уу? Олсон цаасыг үнэтэйд тооцох байсан уу?
Хавтсанд нь ямар зураг тавих байсан бэ? Номын тань хавтсанд бичиг баримтын зураг тавигдах уу, инээж буй, бодолхийлж буй, уйлж буй, бөгтийгөөд алхаж буй хөрөг зураг тань байх уу?
Та номондоо ямар нэг өгөх вэ? *Миний ажил үйлс*, *Дурсамж*, *Миний сайн тал*, *Миний алдаа*, *Амьдрал ямар богино юм бэ*, *Хайр дурлал, үзэн ядалт* гэсэн нэртэй байх уу?
Хамгийн гол нь таны ном бусад номоос юугаараа өөр байх вэ? Та юуг голчлон бичиж, юуг түлхүү өгүүлж, ямар зүйлийг үл хэрэгсэн орхих байсан бэ? Уншигчдад хэр их зүйлийг зааж сургах байсан бэ? Хамгийн сайхан хэсэг нь юу байх бэ? Эхлэл, өрнөл, төгсгөл, бүгд эсвэл аль нь ч сонирхолгүй байх байсан уу? Ямар аргаар, ямар үгээр зохиолоо бичих вэ? Аль эсвэл бүх намтраа энгийн үгээр бичих байсан уу?
Таны амьдрал ном байсан бол танд таалагдах уу? Таны хамгийн чухал ном байх байсан уу? Ярих, бичих, мөрөөдөхдөө тэмдэглиж авах байсан уу? Аль эсвэл амьдралаа анзааралгүй өнгөрч, хүлээн зөвшөөрөлгүй марртах байсан уу?
Амьдрал тань ном байсан бол та амьдралаа нэгтгэн дүгнэх байсан уу, эсвэл дугаар нь үл мэдэгдэх цуврал номын нэг байх байсан уу?
Хэрэв таны амьдрал ном байсан бол…
Сайныг сийлж үлдээ
Энэ түүх хоёр дотно найзын тухай өгүүлдэг юм. Энэ хоёр найз аян замд
явахдаа нэг удаа ам мурийн муудалцаж нэг нь нөгөөгөө алгаджээ.
Алгадуулсан найзынх нь хацар тун их өвдсөн боловч тэрээр юу ч хэлэлгүй
элсэн дээр ингэж бичжээ. *Өнөөдөр миний хамгийн сайн найз намайг
алгадсан.*
явахдаа нэг удаа ам мурийн муудалцаж нэг нь нөгөөгөө алгаджээ.
Алгадуулсан найзынх нь хацар тун их өвдсөн боловч тэрээр юу ч хэлэлгүй
элсэн дээр ингэж бичжээ. *Өнөөдөр миний хамгийн сайн найз намайг
алгадсан.*
Хоёр найз явсаар цөлийн дундах нэгэн баян бүрдэд иржээ. Тэгээд тэнд
усанд орж амрахаар шийджээ. Усанд сэлж байтал алгадуулсан найз нь
намагт шигджээ. Намаг түүнийг хүчтэй сорон доошилж байлаа. Үүнийг
харсан найз нь маш хурдан сэлж ирэн намгаас найзыгаа татаж гарган
аварчээ. Аврагдсан найз нь намгаас гарсаны дараа нэг том хадан дээр *
Намайг миний хамгийн сайн найз аварлаа.* гэж бичжээ.
Найзыгаа алгадаж дараа нь аварсан найз нь * Чамайг алгадахад минь элсэн дээр бичсэн хэрнээ, аврахад минь яагаад хадан дээр сийлж байгаа юм бэ* гэж асуухад нь нөгөөх нь. *Хэн нэгэн бидэнд муу зүйл хийхэд бид түүнийг сэтгэлдээ элсэн дээр бичих хэрэгтэй. Учир нь уучлах салхинд амархан арилаг. харин хэн нэгэн танд сайн зүйл хийх юм бол чулуун дээр сийлэх хэрэгтэй. Ямар ч салхи бүү хийсгэн алга болгог гэсэндээ.*хэмээн өгүүлжээ.
Subscribe to:
Posts (Atom)