Monday, June 25, 2012

”Евро-2012” тэмцээний албан ёсны дуу “Дуусашгүй зун”




 Европын аварга шалгаруулах хөлбөмбөгийн тэмцээний албан ёсны дууг Германы дуучин Ошина Махлманн дуулсан байна.

Түүний энэ онд гарсан "Endless Summer" буюу “Дуусашгүй зун” хэмээх уран бүтээл нь Евро-2012-ын албан ёсны дуу болсон юм. 30 настай дуучин бүсгүй 1998 оноос хойш уран бүтээлээ туурьвиж байгаа аж. Тэрбээр Германы Ведел хотод мэндэлжээ.

Яагаад ч юм бэ хөлбөмбөгийн тэмцээнүүдийн албан ёсны дуунууд хамгийн гоё бдын

Saturday, June 16, 2012

”Боловсрол” намуудын мөрийн хөтөлбөрт хэрхэн тусав?

Энэ удаагийн сонгуульд намууд бэлэн мөнгөний амлалт биш мөрийн хөтөлбөрөөрөө өрсөлдөж байгаа.
Улс төрийн гол хүчин Ардчилсан нам нь мөрийн хөтөлбөрөө боловсруулахаар бүхий л аймгуудад очиж, иргэдтэй уулзалт хийж явсан тул нэлээд томоохон хөтөлбөр боловсруулж. МАН нь ч энэ жишгийг барин хөдөө орон нутгаар мөн л явсан. Гол нь эдгээр намууд мөрийн хөтөлбөртөө иргэдийнхээ санал бодлыг, шийдвэрлэх асуудлыг хэр тусгав?

Энэ асуултад хариулт өгөхийн тулд боловсрол, халамж, эрүүл мэндийн гээд тодорхой асуудлыг хэрхэн шийдэхээр тусгасан талаар аль алиных нь мөрийн хөтөлбөрийг шинжье. “Боловсролын асуудал” намуудын мөрийн хөтөлбөрт хэрхэн туссан талаар сонирхоё.



ЭХ СУРВАЛЖ: www.news.mn


АРДЧИЛСАН НАМ:

Тус намынхан мөрийн хөтөлбөрийнхөө нэг үндсэн хэсгийг бүхэлд нь боловсролд зориулжээ. “Эрдэм боловсролтой Монгол Хүн” бий болгох шаардлагатай гээд бага, дунд, их, дээд боловсролын тогтолцоон дахь асуудлыг шийдэхээр төлөвлөж.

Боловсролоос илүүтэй зөв хүмүүжил хэрэгтэй гэх олон иргэдийн санал дээр тулгуурлан “Эх оронч сэтгэлгээ, ёс суртахуунтай иргэн төлөвшүүлэхэд чиглэсэн “Зөв Монгол Хүүхэд” хөтөлбөр боловсруулж, хөтөлбөрийн хүрээнд цэцэрлэг, сургуулийн насны хүүхдүүдэд зориулсан Монгол бахархалтай, үндэсний соёл уламжлалыг дээдэлсэн иргэн болгон хүмүүжих бүх нөхцлийг агуулсан хичээлийн стандарттай болно” хэмээж.

Мөн сургууль, цэцэрлэгийн тоог нэмэгдүүлэх, өргөтгөх замаар хүүхдийн ая тухтай сурч хүмүүжих орчинг бүрдүүлэх. Гэр цэцэрлэгийг шаардлагатай багт байгуулах ажлыг зохион байгуулж сургуулийн өмнөх боловсролын хамрах сургалтыг нэмэгдүүлнэ. “Үдийн хоол” хөтөлбөрийн хүрээнд хүүхдийн эрүүл мэнд, өсөлт хөгжилтийг дэмжсэн эрүүл хүнсээр хангах асуудлыг стандартчилж, хангамж, хамрах хүрээг нэмэгдүүлнэ. Ерөнхий боловсролын сургуулиудын дэргэдэх хоолны газрыг өргөтгөж, хүчин чадлыг нэмэгдүүлж, баталгаатай хоол хүнсээр үйлчлэх бүх нөхцлийг бүрдүүлэхийн зэрэгцээ, хоол зүйч багш нарыг тусгайлан бэлтгэнэ. Сургуулийн бие засах газар, гар угаалтуурын нөхцлийг сайжруулж, сумдын сургуулийг орчин үеийн нийтийн халуун усны газартай, дотуур байрыг утасгүй интернэтээр хангаж, хичээл давтах тусгай техник хэрэгсэлтэй танхим, номын сантай болгоно” гэж суралцах орчин нөхцлийг сайжруулахаар төлөвлөж.

Боловсролын тогтолцоонд орхигдчих гээд байдаг нэг тал нь багш, сургуулийн ажилтан. Үүнийг Ардчилсан намын мөрийн хөтөлбөрт мартсангүй. Тухайлбал, Боловсролын байгууллагын менежментийн мэдээллийн системийг байгуулж,  түүн дээр тулгуурлан багшлах боловсон хүчин мэргэжлээрээ нэгдэж, харилцан мэдээлэл туршлага солилцдог, өөрсдийгөө хөгжүүлдэг мэдээллийн цахим сүлжээг байгуулна. Ур чадвар, бүтээмж, гүйцэтгэл дээр суурилсан цалин, урамшууллын тогтолцоог нэвтрүүлэх замаар багшийн ажлыг шударгаар үнэлж, мэргэжлийн нэр хүнд, үнэлэмжийг өсгөж, цалингаараа хангалуун амьдрах, орон сууц худалдан авах боломжийг бүрдүүлсэн “Багш” хөтөлбөрийг хэрэгжүүлнэ. Алслагдсан аймаг сумдад багшилж байгаа багш нарын цалин урамшуулал, орон сууцны нөхцлийг сайжруулахад чиглэсэн тусгай бодлого хэрэгжүүлнэ” гэж.

Мөн шаардлагатай мэргэжлээр суралцагсад болоод сайн суралцаж буй залуусыг онцгойлон дэмжих бодлоготой нь мөрийн хөтөлбөрөөс нь харагдана. Үүнд: Мэргэжлийн боловсрол, сургалтын байгууллагын үйл ажиллагааг хөдөлмөрийн зах зээлийн эрэлт, нийлүүлэлттэй уялдуулж, элсэгчдийг ажил олгогчийн гэрээ, захиалга дээр тулгуурлан элсүүлж, төгсөгчдийг ажлын байраар хангах нөхцлийг бүрдүүлнэ. Мэргэжлийн сургалт, үйлдвэрлэлийн төвд суралцаж байгаа сурагчдын сургалтын тэтгэлгийг бууруулалгүйгээр суралцах сонирхлыг дэмжиж ажиллана. Чанаргүй их, дээд сургуулиудыг цөөлж сургалт, судалгаа, үйлдвэрлэл хосолсон, зах зээлд эрэлт хэрэгцээтэй боловсон хүчин бэлтгэдэг сургалтын системд шилжүүлж,  дэргэдээ эрдэм шинжилгээ, үйлдвэрлэл, туршилтын инкубатор байгуулж, түүндээ өндөр технологийн компанийг бойжуулж, зах зээлд нэвтрүүлэхийг төрөөс дэмжинэ.  Инженер, технологийн чиглэлийн дэлхийн шилдэг 50 их сургуулийн нэгээс доошгүй салбарыг байгуулахыг дэмжинэ. Их сургуулиудын хотхон байгуулах ажлыг түргэвчлэх, хууль эрх зүй, хөрөнгө оруулалтын асуудлуудыг шийдвэрлэнэ. Багш, эмч, инженер бэлтгэх асуудал дээр онцгой анхаарал хандуулж, амжилттай суралцаж байгаа оюутныг дэмжинэ. Шинжлэх ухааны бүтээлийг дэмжих, чанарыг сайжруулах, зах зээлд нэвтрүүлэхийн тулд шинжлэх ухаан, технологийн сангаас жил бүр хуваарилдаг төсвийг их дээд сургууль, шинжлэх ухааны байгууллагуудын дунд нээлттэй сонгон шалгаруулалт явуулах замаар хуваарилдаг болно.

Үндэсний соёл, урлагийг дэлхий нийтэд сурталчлан таниулах, монгол соёлын нөлөөллийг дээшлүүлэх, давтагдашгүй чанарыг баталгаажуулах замаар Монгол үндэсний соёлыг дэлхийн соёлын ололттой нийцүүлэн хөгжүүлнэ.

Соёл, Заншил ч боловсролын нэг бүрэлдэхүүн байхыг тэд мөрийн хөтөлбөртөө дараах байдлаар оруулсан нь “Соёлын үнэт зүйлсийг бүтээн туурвигч, соёлын үнэт биет бус өвийг өвлөн уламжлагчийг төрийн анхаарал халамжид байлгана. Соёлын байгууллагын барилга байгууламжийн стандартыг бий болгож шаардлагатай музей, театрын барилгыг шинэчлэнэ. Түүх, палентологи, архелогийн олдворыг нэгдсэн бүртгэлд оруулж, хадгалж хамгаалах хууль эрх зүйн орчинг боловсронгуй болгоно. “Монгол хүн” бэлтгэдэг бага ангийн тогтолцоог бүрдүүлж хүүхдийг эх хэл, бичиг үсэг, түүхээ бүрэн төгс эзэмших, үндэсний соёлын мэдрэмж, мэдлэг, хүмүүжилтэй болгох ажлыг хийнэ. Дэлхийн Монгол соёл судлалын төвийг байгуулж, үйл ажиллагааг нь төрөөс тусгайлан дэмжинэ” гэж.

Бусад намуудын мөрийн хөтөлбөрөөс хавтгай халамж, дэмжлэг биш шаардлагатай хэсэгт дэмжлэг үзүүлэхээр зааснаараа онцлогтой бөгөөд “Хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийг соёлын үйл ажиллагаанд идэвхтэй оролцуулах, тэдний авъяас, хөдөлмөр бүтээлийг дэмжих” зэрэг анхаарлын гадна байдаг нэлээд асуудлын шийдлийг багтааснаараа давуу талтай болж байгаа юм.


МОНГОЛ АРДЫН НАМ: 


Боловсролын асуудлыг онцгойлон авч үзээгүй тул энэ чиглэлээр юу хийхээр болсныг хөтөлбөрийн дундаас шүүлт хийж цуглуулав. Төлөвлөгөө гэхээс илүүтэй тунхагийн чанартай нэлээд зүйл оруулжээ. Тухайлбал, Үр хүүхдээ эрүүл чийрэг, эрдэм боловсролтой эх оронч үзэл, хүнлэг зан төлөвшилтэй болгон өсгөн хөгжүүлэхэд гэр бүл, эцэг эхийн үүргийг  дээшлүүлнэ. Эх оронч, ирээдүйдээ итгэлтэй, боловсролтой, эрүүл чийрэг залуу үеийг төлөвшүүлж, улс орны хөгжилд оруулах хувь нэмрийг дээшлүүлнэ. Иргэний насан туршийн тасралтгүй боловсролыг дэмжинэ. Мэргэжлийн боловсрол, сургалтын өөрийн өртөгт суурилсан төсвийн шинэ загварыг нэвтрүүлж, төсвийн олон эх үүсвэр бүхий санхүүжилтийн орчинг бүрдүүлнэ. Ерөнхий боловсролын сургуулийн сурагчдад мэргэжлээ өөрсдийн авьяас чадавхи, хүсэл сонирхолдоо нийцүүлэн сонгох чадвар, дадал олгох үйлчилгээг дэмжин хөгжүүлнэ гээд цааш үргэлжлүүлж.

Түүнчлэн хамтарсан засгийн газрын хөтөлбөрт буй, өмнө нь хэрэгжиж байсан хэд хэдэн заалтуудыг мөн л давтсан байгаа нь яахын аргагүй энэ чиглэлд “гал алдсан”-ыг нь харуулна. Үүнд: Боловсрол, соёл, шинжлэх ухааны хөгжлийн бодлого Дэлхийн өндөр хөгжилтэй орнуудын жишигт нийцүүлэн сургуулийн өмнөх боловсролын чанарыг сайжруулж, ерөнхий боловсролын сургалтад Кембрижийн стандартыг бүрэн нэвтрүүлнэ. 

Архи, тамхины хэрэглээ, хөдөлгөөний хомсдол ба эрүүл бус хүнсний хэрэглээг бууруулах, бүх нийтийн хөдөлгөөнийг өрнүүлж, эрүүл мэндийн боловсролын хөтөлбөр хэрэгжүүлнэ. “Зөгийн үүр” хөтөлбөрийг өргөжүүлж, гадаадад ажиллаж, амьдарч байгаа боловсрол, мэргэжил эзэмшсэн залуучуудыг эх орондоо ажиллах сонирхлыг төрүүлэхүйц эрх зүй, эдийн засгийн таатай орчинг бүрдүүлнэ. Бүх сургуулийг интернэтэд холбож, “Цахим сургууль-Цахим сургалт” хөтөлбөрт нийт ерөнхий боловсролын сургуулийг хамруулна” гэж.

“Кембриджийн хөтөлбөр, Зөгийн үүр, цахим сургууль” энэ бүхэн бүгд хуучин. Дээрээс нь “Ерөнхий боловсролын бүх сургуулийн сурагчдыг сурах бичгээр бүрэн хангана” гэх зэрэг хэзээ өмнө хийх ёстой байсан, дутуу ажлаа мөрийн хөтөлбөртөө оруулжээ.

Мэдээж томоохон намын мөрийн хөтөлбөр тул шинэлэг төлөвлөгөө, амлалт бас бий. Өнчин, хагас өнчин хүүхдийг халамжлах, боловсрол мэргэжил олгох, ажлын байраар хангах хөтөлбөр хэрэгжүүлнэ. Хүүхэд залуучуудын техникийн сэтгэлгээ, зохион бүтээх авъяас чадварыг хөгжүүлэх үндэсний хөтөлбөр хэрэгжүүлнэ. ”Техник технологийн боловсролын төв” байгуулахыг бодлогоор дэмжинэ.Гурван ээлжээр хичээллэж буй ерөнхий боловсролын сургуулиудыг эхний ээлжинд 2 ээлжтэй болгож, зарим боломж нөхцөл бүрдсэн газар нэг ээлжинд шилжүүлнэ гэх заалтууд оржээ. Мөн “Батлан хамгаалах арга хэмжээний төсвийг хөгжлийн төсөв болгон төсвийн өсөлтийг зэвсэглэл техникийн шинэчлэл, бие бүрэлдэхүүнийг мэргэшүүлэх, цэргийн шинжлэх ухаан технологи, боловсролыг хөгжүүлэхэд зориулна” хэмээх бусад намуудын амлаагүй заалт ч бий аж.


БУСАД НАМ


Бусад намуудын хувьд аль нэг салбарын асуудлыг “тэгж шийднэ” гэх шийдэл гаргасангүй. Уриа, тунхаг, лоозон. Төлөвлөгөө гэх зүйл, ишлээд оруулах заалт байсангүй. Улс төрийн бусад намуудаас ИЗНН энэ талаар анхаарахыг хичээн “Сайн боловсрол-сайхан амьдралын үндэс” гэх уриатайгаар боловсролыг дээдлэдэг төсөв санхүү, бүтэц зохион байгуулалтын тогтолцоонд шилжих эрх зүйн өөрчлөлтийг хийх зорилт тавьсныг эс тооцвол мөрийн хөтөлбөртөө тусгасан зүйл алга. Энэ нь улс төрийн бусад намууд засгийн эрх барих хэмжээнд УИХ-д суудал авна гэсэн итгэл байхгүйтэй нь холбоотой бөгөөд намын мөрийн хөтөлбөрөөс илүү хувь нэр дэвшигчид дээр анхаарлаа хандуулсан нь илт байв.

Tuesday, June 12, 2012

Уран зохиолоор эргэн өвчлөхүй.


 1995 оноос өмнө гарсан Монгол романууд гэнэ. 
My score 29 буюу 14хөн хувь байна. Ийм гоё номын сантай болох юмсан. 
Таны оноо хэд вэ?


I. Ч. Лодойдамба “Алтайд” 1949, 1955
2 Б, Ринчен “Үүрийн туяа” (гурамсан) 1951, 1955. 1981. 1994
3 Д. Сэнгээ ”Нэгэн нутгийнхан” /Дуусгаагүй/ 1959
4. 3. Баттулга “Хөх тэнгэр” 1960, 1995
5. Л. Түдэв “Уулын үер” (хоймсон) 1960. 1965. 1971
6. Д Намдаг “Цаг төрийн үймээн” 1960, 1967. 1988
7. Ч. Чимид “Хавар намар” 1962, 1984
8. 3. Сандаг “Хүний ганц” 1962, 1991
9. Д. Даржаа “Алс холын ертөнцөд зорчсон нь” (зөгнөлт) 1963
10. Л. Чойжилсүрэн “Өвсний шүүдэр” /хоймсон/ 1964, 1983
11. Б Ринчен “Заан залуудай” (хоймсон) 1964, 1966, 1995
12. Ц. Цэдэнжав “Хаврын урь” 1964
13 Д. Мягмар “Нийлэх замын уулзварт” 1964
14. С. Дашдэндэв “Улаан наран” 1964 .
15. Л. Түдэв “Нүүдэл” 1964
16. Р. Чойном “Хүн” (шүлэглэсэн) 1964; 1990
17. С. Дашдооров “Говийн өндөр” (хоймсон) 1964, 1981
18. Ц. Уламбаяр “Зовлон жаргал” (гурамсан) 1965, 1971, 1981
19. Ж. Пүрэв “Хөгжмийн эгшиг” 1966
20. Ө. Баасанжав “Алтан хараацай” 1967, 1991
21. Ч. Лодойдамба “Тунгалаг тамир” (хоймсон) 1967. 1981
22. Д. Равдан “Орхоны шуугиан” 1967
23. Н. Банзрагч “Зам” 1967
24. М. Чимид “Урцын гэрэл” 1967
25. Ж. Пүрэв “Аянга” 1968
26. Б. Нямаа “Араараа модтой Биндэръя”
27. Я. Гармаа, К.Чимид “Эцгийн голомт” (цог сэтгүүлд нийтлэгдсэн) 1968
28. П.Очир “Амь насны өрсөлдөөн” 1968
29. Д. Даржаа “Нөхөд” 1968
30. Ц. Цэдэнжав “Ерөө голын охин” 1968
31. Л. Чойжилсүрэн “Морин төвөргөөн” 1970
32. С. Лочин “Сэтгэлийн өнгө” 1970
33. Ж. Бямба “Хорвоогийн өнгө” 1971, 1990
34. Б. Нямаа “Бид гурав” 1971
35. Д. Найманжүд “Оломгүй далай” 1971
36. С. Дашдэндэв “Үүрийн цолмон” 1971
37. Ж. Пүрэв “Гурван зангилаа” 1971
38. Б. Ринчен “Их нүүдэл” /I дэвтэр/ 1972
39. Н.Черияздан “Улиран одсон жилуүд”
40. Д. Гармаа “Цагаан булаг” 1972
41. Б. Нямаа “Арандалынхан” (хоймсон) 1973
42. Д.Лодой “Дайн” (гурамсан) 1973. 1977
43. Д. Наваансүрэн “Минжийн хангай” (хоймсон) 1973, 1982
44. Ж.Гал “Болор тольны нууц” (зөгнөлт) 1973
45. Ж. Дамдин “Буун дуу” 1973
46. С.Удвал “Их хувь заяа” 1973, 1988
47. 3.Сандагаа “Эр бор харцага” 1973, 1991
48. Б.Ринчен “Сандо-Амбан” /I-дэвтэр/
49. Л. Түдэв “Нүүдэл суудал” 1974
50. Л. Чойжйлсүрэн “Яндангийн цууриа” 1974
51. М. Жавган “Есөн хүсэл” 1975
52. Ж.Пүрэв “Ундрах инженер” 1975
53. Л.Содов “Голын тэртээх манан” 1976
54.Д. Маам “Газар шороо” (гурамсан) 1976, 1982
55. Ж. Пүрэв “Аадар бороо” 1977
56. М.Елеусиз “Ховдын энгэр дээр” 1977
57. Д. Гармаа “Газар тэнгэр” 1977
58. Ж.Бямба “Их аяныхан” 1977
59. Ц. Очир, Р. Сайжаа “Бага дарга” 1978
60. Н. Банзрагч “Хошуу цагаан нутаг”
61. С.Лочин “Үргэлжлэлтэй долоон өдөр” 1978
62. Даржаа “Хайр сэтгэл” 1978
63. Чойжилсүрэн “Хаврын жавар” 1979
64. Д.Маам “Гишгэх газаргүй хөл” 1979
65. Содов “Саран дорх хорвоо” 1979
66. Дашдэндэв “Залуу нас” 1979
67. Цэмбэл “Ногоон цэцэг” 1979
68. Цэдэнжав “Талын манхан” 1979
69. С.Лочин “Сүйрэл” 1979
70. Ш.Сүрэнжав “Дуулганд ургасан цэцэг” (щүлэглэсзн) 1979
71. Н.Надмид “Хүлээс алдарсан нь” 1979
72. Д.Гармаа “Тайгын цэнхэр манан” 1979
73. С.Пүрэв “Эх газрын чулуу” 1979
74. Р.Ядмаа “Дөрөөн дээр” 1979
75. А.Амгалан “Хар шуурга” 1980
76. Ө.Баасанжав “Мөнгөн хараацай” 1980
77. Л. Чойжилсүрэн “Голын харгиа” 1980
78.Н. Банзрагч “Сүүлчийн буун дуу” 1980
79. Ж. Пүрэв “Мянган захидал” 1980
80. Ж. Бямба “Энэрэлгүй хорвоо” 1980
81. Л. Содов “Шүүдэр буусан үдэш” 1980
82. Ш. Нацагдорж “Мандухай цэцэн хатан” 1981
83. Л.Түдэв “БНУ-ын анхдугаар он” 1981, 1989
84. Д. Цэвэгмид “Ардын багш” 1981
85. М. Чойжил “Учрах тавилан” 1981
86. Ж. Гал “Аймшгийн жолоо буюу догшин траннозавр” (зөгнөлт) 1981 ?
87. О. Цэндсүрэн “Хүний араншин” 1981
88. Д. Дэмбэрэл “Говийн өглөө” (хоймсон) 1981
89. Н. Банзрагч “Халхын гол”
90. С. Надмид “Нийслэлийн замд”
91. С. Пүрэв “Цаг цагийн урсгал”
92. Д. Даржаа “Сэтгэлийн нууц”
93. 3. Дорж “Сүүтэй чулуу”
94. 3. Сандагаа.”Шалдар булдар нас” 1982,1983
95. Ш. Шажинбат “Элс цас” (хоймсон) 1983 1985
96. Ж. Лодой “Тулалдаан” 1983
97. Ж. Пүрэв “Зүрхний хилэн” 1983
98. С. Лочин “Насны зам” 1983
99. С. Дашдооров “Дуут хонгор манхан” 1983
100. С.Эрдэнэ “Амьдралын тойрог” 1983
101. Н. Надмид “Эр цэрэг зэр зэвсэг” 1984
102. Б. Сосорбурам “Хөдөөнийхэн” 1984
103. Жамлийхаа “Их айл” 1984
104. Н. Банзрагч “Дөчөөд оны жавар” 1984
105. Д. Цэмбэл “Амарсанаа” 1984
106. Ж. Бямба “Үнэний хорвоо” 1984
107. Ц. Доржготов “Шим мандал” 1984
108. Л. Түдэв “Оройгүй сүм” 1985
109. Д. Даржаа.”Дурлал” 1985
110. Л. Чойжилсүрэн “Нартай бороо” 1985, 1986
111. С. Лочин “Сарны гэрэл”
112. Л. Дарьсүрэн “Онцгой эрх”
113. Д. Урианхай “Халуун зуны сүүдэр” 1985
114. Д. Гармаа “Харуул Алтай” 1986
115. X. Шавдарбай “Өөрийн гараар” 1986
116. Ш. Нацагдорж “Болор толь” 1986
117. О.Цэндсүрэн “Халуун салхи” (гурамсан) 1986, 1991, 1993
118. Т. Султаан “Сүмбэр уул” (хоймсон) 1986, 1991
119. М. Чимид “Сэтгэлийн нууц” 1987
120. Б. Цэдэндамба “Алтны мод” 1987
121. Д. Цэмбэл “Гурван хөх чулуу” 1987
122. 3.Дорж “Эрдэнэ засгийн унага”
123. Л.Чойжилсүрэн “Ялалтын намар”
124. Л. Түдэв “Хувьсгал танаа өчье” (Монгол роман цувралаар нийтлэгдсэн) 1988
125. Т. Юмсүрэн “Ирж яваа цаг” /I дэвтэр/ 1988
126. Ж. Пүрэв “Манан будан” 1988
127. Ж.Гал “Хорт зэрэглээний оронд” 1988
128. А. Амгалан “Түйвээн”
129. М. Елеусиз “Төөрөлдсөн”
130. Л. Содов “Заяа тавилангийн орчлон” 1988
131. Ш. Ванчаарай “Нарны сургууль” 1988
132. С. Эрдэнэ “Занабазар” (Монгол Роман цувралаар) 1989
133. Ш. Цэнд-Аюущ “Далдын хар малгайт” 1989
134. Б. Ёндон “Хувь заяаны яргуй” 1989
135. Ж. Бямба “Заяа тавилан” 1989
136. Ц. Цэдэнжав “Зөвлөлтийн хүн” (эссе) 1988
137. С. Пүрэв “Эргүүлэг” 1989
138. Ц.Базаррагчаа “Сургуулийн намар” 1989
139. Ш.Цэен-Ойдов “Талхны амт” 1989
140. Ц.Доржготов “Тэнгэр дуугарахын өмнө” 1989
141. Б. Нямаа “Санаа заяа хоёр минь” (Монгол Роман цувралаар) 1989
142. С.Лочин “Гал голомт” (Монгол Роман цувралаар) 1989
143. Д.Норов “Уулын хөх сүүдэр” 1989
144. Д.Гармаа “Зааны ясан өргөө” 1989
145. Д.Мягмар “Золиос” (Цог сэтгүүлд нийтлэгдсэн) 1990
146. Б.Өлзийсүрэн “Амьдрал багш” 1990
147. Д.Тармаа “Нарны будан” (Монгол Роман цувралаар) 1990
148. С.Пүрэв “Чулуун хаалга” (Монгол Роман цувралаар) 1990
149. Л.Дарьсүрэн “Улаан дэнлүүний хагацал” (Монгол Роман цувралаар) 1990
150. Г.Нямаа “Цадиг хууч” (Монгол Роман цувралаар) 1990
151. Н.Банзрагч “Улирах цагийн аяс” 1990
152. Баттулга “Хүүхэн заяа” 1990
153. Д.Урианхай “Учирахуй хагацахуй” 1990
154. Ж.Зана “Учрах тавилан” 1990
155. С. Лочин “Замын бартаа” 1991
156. Б.Нямаа “Бурхан өршөө” 1991
157. С. Пүрэв “Усны гудамж” 1991
158. С. Пүрэв “Сүнс сүүдэр” 1991
159. Ш. Цэнд-Аюуш “Хүлээх өрөөний эзэгтэй” 1991
160. Л. Дагвадорж “Буянтын урсгал” 1991
161. Д. Төрбат “Могойн чуулган” (Монгол Роман цувралаар) 1991
162. Л.Дарьсүрэн “Харанхуй ангал” 1991
163. Ж.Зана “Мухар гудамж” (Монгол Роман цувралаар) 1991
164. Б. Доржсүрэн “Наранбүүвэй” (Монгол Роман цувралаар) 1991
165. И.Саньцар “Тооноор тольдогч сүүлт од” 1991
166. И. Саньцар “Цөлмөгч” (адал явдалт) 1991
167. М. Тогмид “Хувь заяаны цадиг” (хоймсон) 1991, 1992
168. М. Чимид “Тооройн сүүдэр” 1991
169 Ш. Ванчаарай “Шагнал шийтгэл” 1991
170. Л. Чойжилсүрэн “Түгшүүрт хорвоогийн наран дор” 1991
171. Д. Гармаа “Бурхан багшаа худалдсан нь” 1991
172. Ж. Пүрэв “Сэтгэлийн дуулал” 1991
173. Д.Маам “Цагийн салхи” 1991
174. Д. Банзрагч “Гал булаг” (шүлэглэсэн) 1991
175. С.Надмид “Хар нүдэн” 1991
176. Ж.Лодой, Шаарийбуу “Хайлаарын манан” 1991
177. Г. Батаа “Сүүдэр” (эссе) 1991
178. Р. Чойном “Гал морин цаг” 1991
179. Д. Төрбат “Морин зэргэлээ” (шүлэглэсэн) 1991
180. Сан.Пүрэв “Хараацайн төгөл” 1992
181. И.Цагаанхүү “Нүгэл” (гурамсан) 1992, 1994
182. Д. Норов “Алтан богдын шил” /I дэвтэр/ 1992
183. Ч. Алагсай “Унаган тахийн дууль” 1992
184. Р. Ганбат “Амьд явах хэрэгтэй” (Цог сэтгүүлд гарсан) 1992
185. Б. Пүрэвдорж “Даяанчийн хяслан” 1992
186. Ш. Сүрэнжав “Хэрлэнгийн Баръяа” 1992
187. С.Лочин “Хилэнцэт амьдрал” (Монгол Роман цувралаар) 1993
188. Л.Дарьсүрэн “Богд эзний зарлиг” /тэргүүн дэвтэр/ 1993
189. Л.Чойжилсүрэн “Дилав хутагт” (Улаанбаатар сонинд гарсан) 1993
190. Д.Төрбат “Хонин холбоо” (Монгол Роман цувралаар) “Ардын совин” нэрээр
хэвлэгдсэн) 1993
191. Н. Нагаанбуу “Айдсын мандлын нууц” (зөгнөлт) 1993
192. С. Эрдэнэ “Хойт насандаа учирна” 1993
193. Н.Хаянхярваа “Модун Шаньюй” (хоймсон)1994
194. П. Баярсайхан “Хотын онгон” (хоймсон) 1994
195. X.Зандраабайдий “Хөх чонын удам” (эссе) 1994
196. Б.Лхагвасүрэн “Сэлүүн орчлонгийн сиймхий” 1994
197. Ж.Пүрэв “Сүмбэр хангай өршөөсөн”
198. Ж. Сумьяа “Гурван заяа” 1994
199. М.Тогмид “Бушуу туулай” 1994
200. Өлзийсүрэн “Зул” 1995
201. Д. Даржаа “Хохь чинь” 1995
202. Н. Сүхбат “Мандлын сахиус” 1995
203. Д.Чинзориг “Тэнгэрт тасраагүй амь” 1995
204. Д. Гармаа- “Үхэл өөрөө ирдэггүй” 1995
205. А.Гануул “Захирал алуурчинд очих ёстой” 1995
206. Ж.Пүрэв “Бүргэд харьд үурлэдэггүй” 1995