Сургуулийн төсвийн шинжилгээ хийх гарын авлага

Стрессдэж суухаар энийг орчуулдым уу
кк

Дошкольное образование -Орос хэл дээр - Хүүхдээ хэрхэн амраах вэ сэдвээр /Сургуулийн өмнөх насныханд/

Бид нар хүүхдүүддээ ийм хөөрхөн сэтгүүл хийдэг болохсон. Зуны амралтаар яаж амрах нь ойлгомжгүй байх юм даа.

Реформа образования как место для дискуссий

Орос орны багш нарын цалин хөлс өндөр болж, боловсролын системээс сэргэснээс хойш яагаад бид нэг шугамнаас гараад ард нь гүйж байна гэж бодогдох юм. 

Завандаа болбол орчуулж тавина аа. 

Ойлгох нь уншаарай.

Совсем недавно «Русский репортёр» опубликовал рейтинг десяти самых авторитетных людей в российском образовании. На первый взгляд может показаться странным, что среди лидеров проведённого опроса оказалась Тина Канделаки – она вроде бы не имеет прямого отношения к сфере образования. Но если задуматься, то на данном этапе реформы человек, запустивший «Умную школу», вполне заслуженно может претендовать на лидирующие позиции. Создание пространства для общения профессионального сообщества самым непосредственным образом помогает выработать единую позицию и защищать свои интересы. А сейчас это – самое главное. И вот почему.

Последнее десятилетие стало своеобразной эпохой перемен для российского образования. Многие учителя с ностальгией вспоминают те времена, когда государству совсем не было дела до своих граждан: в школах платили мало, но на фоне всеобщей разрухи и хаоса это воспринималось почти нормально. Зато никто не лез в образовательный процесс с различного рода инициативами и учителя чувствовали себя свободнее. Образовательная система работала на инерции советского периода: запас прочности оказался высоким. Талантливые учителя до определённого момента имели все возможности готовить одарённых учеников.

В 2001 году Россия впервые провела эксперимент по внедрению ЕГЭ. Новая форма экзамена изначально предусматривала совмещение итоговой аттестации в школе и вступительных экзаменов в вузы. Предполагалось, что это снизит возможности для коррупции при поступлении в высшие учебные заведения, увеличит шансы для абитуриентов из отдалённых регионов РФ и сельской местности, станет по-настоящему объективной проверкой уровня знаний выпускников.
Параллельно с внедрением ЕГЭ началась подготовка к реформе высшего образования: в 2003 году Россия присоединилась к Болонской декларации, и в высшей школе началось активное развитие системы «бакалавриат – магистратура».
Нельзя сказать, что отношение учителей к ЕГЭ было положительным, но в 2009 году он приобрёл общеобязательный характер и стал единственной формой итоговой школьной аттестации.
А в 2010 году Министерство образования представило проект нового федерального закона «Об образовании» и объявило о новых реформаторских инициативах: предполагалось дать школе больше экономической свободы, ввести соответствующие изменившимся условиям образовательные стандарты нового поколения. Собственно, они и вызвали самые громкие протесты. Представленный на суд общественности проект стандарта для старших классов, крайне неумело написанный канцелярским языком, подвергся резкой критике со стороны родителей и учительского сообщества. Общество охватило беспокойство по поводу того, что новый стандарт фактически сделает полноценное среднее образование платным: бюджет будет обеспечивать лишь скудный минимум обязательных предметов (среди которых есть такие и откровенно странные, как, например, «Россия в мире»), за остальное же придётся платить.
Досталось и многострадальному ЕГЭ. Были высказаны мнения, что с введением этой формы экзамена процесс обучения превращается в простое натаскивание на тесты, при этом далеко не всегда удаётся достичь честности и объективности при проверке результатов (почти каждый год всплывают скандалы по поводу нарушений процедуры).
Образовательная реформа продемонстрировала две вещи: в России существует гражданское общество; власть совершенно не умеет с ним взаимодействовать. Больше года государство не могло объяснить гражданам, что именно и как оно собирается реформировать. Министерство образования даже выкладывало проекты законов на общественное обсуждение в интернет, однако диалог всё равно получался странным и скомканным.
Можно с уверенностью сказать, что образование – остается одним из самых острых политических и социальных вопросов и сегодня. Наверное, этим и объясняется тот факт, что учителя так высоко оценивают роль Канделаки. В конце концов, она является одной из немногих медийных персон, не только поднимающих эти вопросы публично, но и пытающихся делать реальные вещи (Всероссийский форум «Умная школа», который собрал учителей со всей страны; спасение Первого кадетского корпуса; поездки в регионы).
Сейчас ещё рано оценивать итоги реформы образования. Многие нововведения не продуманы и вызывают сомнения. Однако стоять на месте тоже нельзя. Система устарела – с этим мало кто спорит. Но вот единого видения, какой она должна быть, у общества пока нет. Всё же как минимум один важный положительный результат мы уже получили — общество и власть стали разговаривать. Пока ещё собеседники не всегда слышат друг друга, но сам факт начавшегося диалога обнадёживает. Общество перестало быть пассивным и готово жёстко отстаивать свою позицию. А реакция власти (закон отозван и доработан) уже приближается к адекватной.

В России на образование тратится в 3 раза меньше, чем в Бразилии.

Чиновники от образования ломают головы над тем, как улучшить обучение российских детей, плетущихся, судя по данным международных исследований, в хвосте цивилизованного мира, разрабатывают проекты… Но, судя по всему, большинству из этих прекрасных идей суждено остаться на бумаге.

----------------------<cut>----------------------

Весь прошлый учебный год начальная школа уже жила по новым стандартам. Стандарты в старшей только недавно приняты и будут вводиться в течение нескольких лет. Цели самые благие: научить детей активно мыслить, а не просто воспроизводить изложенное в учебнике, уметь сотрудничать друг с другом, применять в жизни полученные знания, искать источники информации и т. д. Но опыт нашей страны уже не раз доказывал: то, что на бумаге, — это одно, а жизнь другая. Стандарты, призванные улучшить жизнь детей, написаны. Но об их реализации никто не позаботился.
«…У нас в первом классе из расписания убрали английский и логику, сославшись на то, что дети очень устают. Но оговорились, что эти занятия можно вернуть как кружки за деньги».
«В нашей школе в 4-м классе новый предмет «Основы религии» включили за счёт одного часа русского языка».
«Школы обязали ввести третий урок физкультуры в неделю. Но на новый спортзал денег не дали. Теперь дети во время занятий чуть ли не на головах друг у друга стоят. Зал поделён на четыре части, в каждой занимается класс по 25 человек».
«А нам уже объявили, что факультативы по математике теперь будут платными. Но тут же посоветовали детей на них не записывать: учитель, мол, с них будет иметь копейки, и никакого интереса брать на себя дополнительные часы у него нет. Берите репетиторов — и вам пользы больше, и учитель нормальные деньги получит».
Может, родители чего-то не понимают? Но, видимо, не только они.

Большая загадка
«В случае со стандартами повторяется ситуация, как с известными СанПиНами (напомним: на каждого ученика в классе должно быть не менее 2,5 кв. м, продлёнка возможна только при наличии помещений для сна — отдельных для мальчиков и девочек, школьная территория должна быть озеленена не менее чем наполовину, актовые залы — иметь артистические уборные и т. д. — Ред.): изложены прекрасно, но как школы их будут реализовывать — большая загадка, — говорит Олег СМОЛИН, первый зампред Комитета Госдумы по образованию. — Чтобы реализовать всё написанное в стандарте, нужно оснастить школу мультимедийным оборудованием (стоимость одной только интерактивной доски — от 1 до 3 млн руб. — Ред.), подготовить учителей, закупить учебники и т. д. Однако в бюджете на образование в этом году сохранили уровень прошлого года — 3,8% от ВВП, а по данным Общественной палаты, тратится и того меньше — 3,5%. Это половина от того, что нужно! Тем не менее на последнем заседании Комитета по образованию министр Д. Ливанов уже заявил, что увеличение финансирования хотя бы до 7% пока невозможно. В СССР это было возможно, в Европе возможно, а в России это «популистский проект». В Бразилии, которая считается развивающейся страной, уже приняли решение финансировать образование на 10% от ВВП. К чему это приведёт? Вариантов несколько. Первый: проверяющие органы будут закрывать глаза на то, что многое не соответствует стандартам. Вариант второй: директоров школ будут штрафовать, а те в свою очередь попытаются вытянуть деньги с родителей. Вариант третий: директора будут искать возможность задобрить проверяющих. Но приемлем только один вариант — наращивание финансирования. Стандарты связаны с новым законопроектом (на рассмотрении в ГД) «Об образовании», который предполагает расширение экономиче­ской самостоятельности школ, но и ликвидирует финансовые гарантии бюджета. При самых благоприятных пожеланиях стандарты будут способствовать свёртыванию системы бюджетного образования и нарастанию платности в школах».
Религия вместо русского
Так что теперь, дорогие родители, не удивляйтесь тому, что многие занятия вам предложат за деньги, и тому, что вместо русского или иностранного в 4-м классе ваш ребёнок будет изучать «Основы религиозных культур».
«Помимо учебной программы, рекомендованной сверху, каждой школе даётся один дополнительный час, который она может потратить на то, что считает нужным, — объясняет Ефим РАЧЕВСКИЙ, директор Центра образования «Царицыно» № 548 Москвы, народный учитель России. — Большинство тратило на самое трудное — русский язык, где-то математику. Теперь, видимо, вынуждены будут отдать его религии. Кроме основной программы стандарты обязывают школу проводить ещё 10 часов в неделю дополнительных внеурочных занятий. На все 10 денег не дают. Говорят: ищите сами. При этом школы ещё обязали и увеличивать зарплаты учителям. Исхитряются, кто как может. Большинство выходит из положения на основе эксплуатации учительского подвижничества: вы там что-нибудь придумайте, а мы подумаем, нужно ли вам за это заплатить. Но учителя выкрутятся — среди педагогов осталось немало энтузиастов».
Интересно: почему одни придумывают, где-то недодумывают, а выкручиваться должны учителя и родители?

Хамгийн эхний асуудал

Problem/Situation Эдгээр тохиолдолд	Useful Question/Statement Цээжлэх хэрэгтэй үг хэллэг
the teacher speaks too quickly багш чинь их хурдан яриал байвал	Could you speak slower, please? Та арай удаан ярьж болох уу?
you don’t know how to spell a word тухайн үгийг яаж зөв бичихийг мэдэхгүй бол	How do you spell repeat? Давтах гэдэг үгийг яаж зөв бичих вэ?
you want the teacher to repeat багшаараа давтан хэлүүлэхийг хүсвэл	Could you say that again? Багш аа, дахиад хэлж өгөөч.
you want to know the meaning of a word үгийн утгыг мэдэхийг хүсвэл	What does clearly mean? Яг тодорхой юу гэж байгаа юм бэ?
you can’t read the board clearly самбар дээр бичсэнийг уншиж харахгүй байвал	I can’t read what’s on the board. Би самбар дээр бичсэнийг уншиж харахгүй байна.
you need to leave the classroom ангиас гарах хэрэгтэй болбол	Could I leave the room, please? Би гарч болох уу?
you don’t know what to do юу хийхээ мэдэхгүй байвал	I don’t know what to do. Би юу хийхээ мэдэхгүй байна.
you want to know how to pronounce a word үгийг яаж зөв уншихаа мэдэхгү бол	How do you say this? Үүнийг яаж дуудах вэ?

Англи хэл сурах энгийн арга

 Та англи хэлийг урьд өмнө тодорхой хэмжээнд сурсан уу. Гэхдээ англи хэлийг бүрэн эзэмшсэн гэдэгтээ эргэлзээтэй байна уу. Тэгвэл та санаа зовох хэрэггүй. Манай энэхүү зөвлөмжийг сайтар ойлгож уншаарай. Энэ зөвлөмжийг гадаад хэлийг маш хурдан сурсан олон хүмүүсийн туршлагыг судалсны үндсэн дээр нэгтлэн толилууллаа. Та хэл сурах гэжж сурах арга барилаа байнга өөрчлөөд байх шаардлагагүй. Энэ ч ашиггүй байх болно. Таныг англи хэл сурах хамгийн энгийн арга руу хандуулъя. 1. Та толь бичгээ хаа Та ном уншиж, дасгал хийж, эсвэл сонсож байх үедээ мэдэхгүй үг бүрийг толь бичгээс хайх нь тийм ч зөв арга биш. эхлээд тухайн өгүүлбэр, сэдэвт байгаа шинэ үгүүдийг утгыг ойлгохыг хичээ. Энэ нь шинэ үгийг амархан цээжилж, үгсийн сан таны хурдан нэмэгдэх болно. 2. Англи хэлний дүрмийг тогтоосны дараа ярьж эхэлдэггүй. Энэ нь бүгдийг хэтэрхий ярвигтай, будлиантай болгоно. Түүний оронд өгүүлбэрт хэрэглэгдэж байгаа өгүүлбэрийн нарийн дүрмүүдийг тогтоох хэрэгтэй. Жишээлбэл: Present Tense-н дүрмийн тогтоох хэрэгтэй бол доорх өгүүлбэрийг зайлшгүй тогтооно. Үүнд: I study English every day. (Simple Present) I'm studing English now. (Present Continuous) I have finished studing English. (Present ferfect) I have been studing English for two hours. (Present Perfect Progrossive) дээрхи өгүүлбэрүүдийг тогтоохын зэрэгцээ нарийвчилсан дүрмүүдийг хутгахаас зайлс хийх хэрэгтэй. 3. Сурах бичиг бол хангалттай байж чадахгүй Англи хэл сурах арга нь та өөрийнхөө төрөлх хэлээрээ сурч ашигладагтай чинь адилхан юм. энэ юу гэсэн үг вэ? сонсох ба ярих. хэл шинжлэлийн хүмүүс хэл сурах явцыг 4 бүлэгт хуваадаг. дарааллыг нь анхаараарай. 1. Сонсох 2. Ярих 3. Унших 4. Бичих Тэгэхээр хэл сурах эхний алхам бол англи хэлийг аль болох их сонс. Үүний тулд англи хэл дээр мэдээ сонсох, уран сайхны болон баримтат кино үзэх, Talk show зэрэг телевизийн сонирхолтой хөтөлбөрүүдийг үзэх, англи хэлний хичээлтэй СД, кассет сонс. Тэгэхээр энэ нь таны англи хэлний дуудлагыг сайжруулахаас гадна янз бүрийн сэдвээр ярьж чаддаг болох олон мэдээллийг цуглуулсан байдаг. Тун удахгүй та богино, энгийн өгүүлбэрүүдийг өдөр тутмын амьдралд хэрэглэж ярьж эхлэх болно. 4. Байдлыг харуулсан харилцан ярианы сэдвүүд унш. Жишээ нь: Дэлгүүрт очин худалдаж авсан цамцаа хэрхэн буцаа, "аялалаар явах" гэх мэт олон сэдвүүд нь англиар ярих янз бүрийн санаар төрүүлнэ. Мөн бониго хэмжээний өгүүллэгүүдээс эхлэн унших хэрэгтэй. Богино өгүүллэг болн сонингийн мөр бүрийг анхааралтай унших хэрэгтэй. энэ үедээ өгүүлбэрийг чангаар уншиж, зарим үед агуулгыг нь дуурайх хэрэгтэй. Хэд хэдэн удаа давт. Ингэснээр та богино өгүүлбэр, урт өгүүлбэр, жижиг өгүүлэгүүд, уран зохиолын ном гээд бага багаар ахиулан унших болно. Нэг зохиолын та доод тал нь 3 удаа унших хэрэгтэй. Үүнд: Эхний удаа: толь бичиг ашиглахгүйгээр бүгдийг нь анхааралтай унш. Ингээд та зохиолын талаар ерөнхий мэдэгдэхүүнтэй болсон байна. Хоёрдахь удаа: Зохиолд гарч байгаа хамгийн түгээмэл, дахин дахин давтагдаж байгаа үгүүдийг толь бичгээс харан дахин нэг бүрчлэн зохиолдоо орон унш. Энэ удаа та зохиолыг бараг юун тухай өгүүлээд байгааг нь ойлгосон байна. Гурав дахь удаа: Та одоо зохиолоо ойлгосон. Гэхдээ нарийн үг хэллэг, хэлц үг, өвөрмөц хэллэг, урт өгүүлбэрүүдийг, өдөр тутамд хэрэглэгдээд байдаггүй үг, уран зохиолын хэллэгүүд танд нилээн тааралдаж байгааг анзаарсан байна. Та одоо эдгээрийн утгыг тайлан, толь бичиг ашиглах болно. 5. Хамгийн чухал нь англи хэлний үгийн сан Англи хэлний анхан шатны мэдлэгтэй суралцагсдад өдөр тутмын 850 үгийн сан хангалттай гэж хэл шинжээчид үздэг. Үүнийгээ анхан шатны англи хэл гэдэг. Үүнээс 600 нь янз бүрийн үгнүүд, 150 нь өөр төрлийн үгнүүд /үзэн ядах, цаг агаар гэх мэт/, үлдсэн 100 нь 750 үгнүүдийг утгыг тайлбарласан үгийн нийлэмжүүд байдаг. 6. Бусад Англи хэлний туслах үйл үгийн тоомсорлож болохгүй. Тэд нар ярианд байнга хэрэглэгдэж байдаг. Уншиж байгаа өгүүлбэр, өгүүллэгээ өдөр бүр чангаар уншиж бай. хар ярианы хэллэгүүдийг сурах хэрэгтэй. 7. Одоо ярьж эхэл. Англиар ярьж байхдаа дүрмээ санах гэж бүү эргэлз. хэлэх юмаа хэл. Дүрмийн алдаа гарахаас бүү ай. эхлэн суралцагсдад алдаа байнга гарна харин дара ань таны ладаа автоматаар засагдана. хэдэн ч удаа буруу ярина дараа нь үүнийгээ мэдээд алдаагаа засна. Тиймээс дадлага маш чухал. Та үүнийг анхаараарай 1. Хэл сурч, сайн ярьж чаддаг болох нь тийм ч амар зүйл бас биш л дээ. Тиймээс маш их тэвчээр шаарддаг. Хэл сурах эхний үе шатууд ихэнхдээ хөгжилтэй сайхан амархан өнгөрдөг. Харин хугацаа уртсах тусам улам хэцүү болж сүрдэж эхэлнэ. Учир нь хэл болгонд өөр өөрийн хэцүү талууд байдаг. Дээрээс нь мянга мянган үг цээжлэх хэрэгтэй болно. Дээрээс нь хийх дадлага нь хэдэн жилийг тань авах болно. Тиймээс хэл сурахад тэвчээр хамгийн чухал. 2. Хэрэв та нэг улсад тэр улсын хэлийг сурах гэж очиж байгаа бол их хичээл авч, богино хугацаатай байхын оронд бага хичээл авч урт хугацаатай байх хэрэгтэй. Эдинбургийн Гүнгийн хэл сургах системийг хэрэглэдэг Английн хэлний сургуулиуд болон энэ системийг дэмждэг мэргэжилтнүүд өдөрт 3-4 цагийн хэлний хичээлийг хангалттай гэж үздэг. 3. Гадаадын хэлний сургалт нь таны үзэж дадал болсон хэлний сургалттай огт адилгүй байдгаас гадаадад хэл үзэх гэж очсон зарим сурагчдад сэтгэлээр унах, эсвэл дэмий мөнгө үрж байгаа мэт сэтгэгдэлтэйгээр буцах тохиолдол гардаг. Тиймээс та гадаадад хэлний сургалтанд явахынхаа өмнө сайн бэлтгэлтэй байгаарай. Яаж гэвэл: Таны урд өмнө нь сурч байсан хэлний сургалтаас тэс өөр байна, таны сэтгэлд хүрэхгүй байсан ч гэсэн сэтгэлээр унасны хэрэггүй. Тэдний системийг өөрийн улсын системтэй харьцуулсны хэрэггүй. Хэрэв таны дасаж заншсан сургалтын систем сайн байсан бол та гадаадад хэлний сургуульд явахгүй байсан гэдгийг мөн мартаж болохгүй. 4. Монгол хэл болон Монголчуудаасаа түр зууртаа салж, өдрийн турш сурч буй хэлээрээ ярьж мөн бодож байгаарай. Тиймээс гадаадад хэл сурах гэж явсан хугацаагаа хамгийн үр дүнтэй өнгөрөөхийг хүсвэл эх хэлтэн болон нутаг нэгтнүүдээсээ хэсэг хугацаа хол байж цэвэр гадаадын орчинд байх хэрэгтэй. 5. Байрлах байрны хувьд гэвэл таны сурах гэж буй хэлийг эх хэл шигээ эзэмшсэн хүнтэй нэг гэрт байж болно. Ингэснээр та 24 цагийн турш дадлага хийж болно. Өөр нэг сонголт гэх юм бол та айлд байж болно. Учир нь та айлд байснаар тэр улсын ёс заншилтай холбоотой олон олон үг мэдэж авна гэсэн үг. Тиймээс та дотуур байранд байрлахаасаа өмнө сайн бодож тооцоолоорой. Учир нь дотуур байранд яг л өөр шиг чинь шинэхэн сурагчид байдаг. 6. Аль болох олон хүнтэй танилцаж, найз нөхөдтэй болж байнга ярианы дадлага хийх хэрэгтэй. 7. Гэрийн даалгавараа сайн хийж, өнөөдрийн ажлаа маргааш хийхийн оронд маргаашийн ажлаа өнөөдөр нь хийж дадаж занших хэрэгтэй. 8. Хүүхэлдэйн кино сайн үзэх хэрэгтэй. Хүүхэлдэйн кинонд дараа нь санаж болохоор хялбар үг хэллэгийг дахин дахин давтаж үйл хөдлөлийг нь ч үзүүлдэг учир тогтооход хялбар байдаг. 9. Зарим хүмүүс алдаатай ярихаас ичиж зовдгоос нэг их ярьдаггүй. Гэвч хэн ч таныг алдаатай ярилаа гэж загнахгүй шүү дээ. Алдаатай байсан ч хамаагүй эвгүй байдалд орохоос эмээлгүй байнга ярих хэрэгтэй. Тэр бүү хэл сайн ярьдаг хүнтэй ярихдаа зарим өгүүлбэрийг албаар алдаатай ярих хэрэгтэй. Учир нь таны мэддэг өгүүлбэрийг хэрхэн өөр хувилбараар засахыг нь сурах хэрэгтэй. 10. Удаан бодолгүйгээр шууд ярих хэрэгтэй. Сонсож байгаа зүйлээ Монгол хэл рүүгээ оруулж ойлгох гэж хичээсний хэрэггүй. Шууд тэр хэлээрээ ойлгохыг оролд. Буруу байсан ч хамаагүй шууд тэр хэлээр хариулт өгөөрэй. Энэ нь таныг хурдан боддог болгоно. 11. Ном сонин болон унших материал их унших хэрэгтэй. Өөрийн сонирхдог сэдвийн дагуу веб сайтуудад ороорой. Мөн түүнтэй холбогдолтой ном сэтгүүл авч уншаарай. Ингэснээр тэр хэлийг улам дурлаж сурах болно. 12. Толь бичиг их ашиглахгүй байх хэрэгтэй. Аль болохоор өөрийн хэлтэй харьцуулж бодолгүйгээр, өгүүлбэртэй нь хамт ойлгох хэрэгтэй. Толь бичиг хэрэглэх зайлшгүй шаардлага гарсан тохиолдолд сурч буй хэлнийхээ тайлбар толийг ашиглахыг хичээгээрэй. 13. Сургууль болон багшаас ихийг хүлээсний хэрэггүй. Амжилтын ихэнх нь таны идэвх зүтгэлд байдаг юм шүү. Хэрэв та нэг улсад очоод байх хугацаандаа амжилттай сайн хэл сурч чадаагүй бол үүний бурууг бусдад тохолгүйгээр зөвхөн өөрөөсөө асуугаарай. 14. Сониуч байгаарай. Хүнээс санаа зоволгүйгээр асуух хэрэгтэй. Бүр хүүхэд шиг сониуч байвал илүү сайн шүү. 15. Таны хамгийн сайн туслагч, багш тань настай хүмүүс байдаг юм шүү. Хөгжилтэй орнуудад настай хүмүүс ихэнхдээ ганцаар амьдардгаас ярих сонирхол ихтэй байдаг .Амьдралын туршлага ихтэй энэ хүмүүсээс сурах юм их байдгийг санаж явахад илүүдэхгүй. ГАДААД ХЭЛИЙГ ТӨГС СУРАХУЙН НУУЦ ХОЁР НАСТАЙ ХVVХЭД, ХОРИН НАСТАЙ ЗАЛУУ Манай олонхи хvмvvс “Хvvхэд бага байхдаа хэл сурах авъяастай байдаг. Харин том болох тусмаа тэр авъяас нь алга болдог” гэсэн иш vндэсгvй явган яриагаар бие биеийнхээ сурах идэвхийг бууруулдаг. Хоёр настай хvvхэдтэй харьцуулахад хорин настай залуугийн толгойд элдэв тvмэн бодол эргэлдэж байдаг учраас оюун ухаанаа тєвлєрvvлж чаддаггvй. “Гэдэс єлсєж байх чинь, энэ хичээл хурдан дуусаасай, монголд ч гадаад хэл сурахгvй юм шиг байнаа, болж л єгвєл нутагт нь оччихвол хурдан сурна байх даа.. “ гэх мэтийн тvмэн бодлоосоо оюун ухаанаа чєлєєлж билэг оюунаа гадаад хэл сурахад тєвлєрvvлж чадвал ХОРИН НАСТАЙ ЗАЛУУ ТА хоёр гурван настай хvvхдээс илт давуу сурах чадвартай байдаг. Та элдэв тvмэн бодлоо таягдан хаяж хамаг анхаарлаа гадаад хэл сурах vйлсдээ зориулж чадвал амжилт хажуу дэргэд чинь байж байдаг гэдгийг ямагт санаж явагтун. Тvмэн бодлоос салж ангижрахын тулд сэтгэлээ тогтоох хэрэгтэй. Элдэв хов жив дvvрэн шар сонин унших, аллага хvчирхийлэл дvvрэн кино vзэх, эсвэл орцонд найз нєхєдтэйгєє дэмий чалчиж цагийг барж байдаг нь чамд ямар ч ашиг єгєхгvй, харин ч есєн шидийн бодолд автуулахын vндэс болно. Тvvний оронд гэр орондоо, єєртєє хэрэгтэй зvйлийг хийж илvv гарсан чєлєєт цагаа гадаад хэл, бусад хичээл номоо vзэхэд зориулах юм бол амжилттай суралцаад зогсохгvй хэдэн жилийн дараа хvмvvжилтэй, vзэл бодол зєв тєлєвшсєн иргэн болох тул цаашдын амьдралд тань маш ашиг тустай. Тийм болохоор та эргэлзэхийн хэрэггvй яг єнєєдрєєс эхлэн чєлєєт цагаа ашиглаад гадаад хэл сурах их аянд зориг шулуудан орох хэрэгтэй. НЭГ VVДИЙГ НЭЭВЭЛ VVД VVД НЭЭГДЭНЭ. Англи, орос, хятад, япон солонгос, герман зэрэг аливаа нэгэн гадаад хэлийг нэвтэрхий сайн сурсан байхын тулд тухайн хэлээр чєлєєтэй ярьж бичиж ном сонин сэтгvvл уншиж, кино телевиз болон радиогийн нэвтрvvлэг vзээд чєлєєтэй ойлгох зэрэг чадваруудыг эн тэнцvv эзэмшсэн байх хэрэгтэй. Хамгийн гол нь тухайн хэлээрээ сэтгэх чадвар бол хамгийн тєгс сайн сурсаны илрэл болдог. Бурхан багшийн сургаалд “Нэг vvдийг нээвэл vvд vvд нээгдэнэ” хэмээсэн байдаг нь аливаа эрдмийг сурахдаа нэг чигийг барьж сурваас тєгс амжилтанд хvрнэ гэсэн утгатай юм. Vvнийг гадаад хэл сурахтай холбон тайлбарлавал илvv дєхєм байх болов уу? Тухайн гадаад хэлээр дурын ном сонин уншиж, кино болон телевизийн нэвтрvvлэг vзээд ойлгодог, монголоос тухайн хэл рvv, тухайн хэлнээс монгол хэл рvv ямар ч сэдвээр чєлєєтэй орчуулж, чєлєєтэй сэтгэж ярьж чаддаг хvнийг л сая тэр хэлэнд тєгс боловсорсон хvн гэж хэлнэ. Эдгээр олон чадваруудыг тэнцvvхэн эзэмшдэг хэрэг гээд энэ олон чиглэл рvv зэрэг зэрэг дайрах юм бол амжилтанд хvрэхэд бэрхтэй. Чанга унших vед харааныт тогтоолт, сонсгол дээшлэх, хэл эвлэх зэрэг олон чадварууд нэгэн зэрэг сайжрахаас гадна хамгийн гол нь тєрєлх хэлний сэтгэлгээний саадыг гэтлэн харь хэлний сэтгэлгээнд нэвтрэхэд маш чухал нєлєєтэй. Энэ маягаар явсаар хэдэн жилийн дараа ямар ч сэдвээр тєвєггvй уншиж ойлгон бичих чадвартай болсон байх бєгєєд сонсгол, яриа, нааш цааш хєрвvvлэх зэрэг чадвар ч дагалдан тєгс боловсрох нь мэдээж хэрэг юм. Манай хvмvvс тухайн гадаад хэлээр ярьдаг болохыг ихэд хvсэмжлэн мєрєєддєг. Гэтэл ярианы хэл гэдэг нь зєв сайн хичээллэвэл сургалтын доод шатанд бvрэлдэх чадвар юм. Цагаан цаасан дээр хараар бичсэн бичвэрийг тvгдрэхгvй сайхан уншчихаж чадахгvй байгаа хvн юу ч харалгvй толгойгоороо сэтгээд гадаадын хvнтэй хурдан тvргэн ярина гэж байхгvй шvv дээ. Гадаад хэлийг амжилттай сайн суралцъя гэсэн чин хvсэлтэй залуустаа хандаж хэлэхэд эхлээд тухайн гадаад хэлний зєв сайхан дуудлагыг сайн эзэмш. Дараа нь хєнгєн хялбар бичвэрийг хурдан тvгдрэлгvй яруу сайхан уншиж сур. Ийм чадварыг эзэмшсэн хvн яриа сурахад санаад зовоод байхын хэрэггvй гэдгийг та сурчихсан хойноо аяндаа мэдрэх болно. Цэвэр сайхан бичдэг болохын тулд олон дахин хуулж бичих, зєв цэвэр сайхан уншиж чаддаг болох гэсэн энэ хоёр чадварыг сайтар сурч эзэмшихийн тулд єдєр болгон шаргуу хичээллээд бай. Харин хуулж байх явцдаа шинэ vгийнхээ орчуулгыг байн байн эргэн харж байгаарай. Ийм маягаар гурван сарын турш тасралтгvй хийгээд байвал таны урьд ємнє эргэлзэж байсан олон олон асуултын хариулт аяндаа тайлагдах болноо. Амжилттай сурахын тулд єєртєє найдах нь хамгийн зєв юм. Хvн єєртєє байгаа асар их боломжийг олж харалгvй аливаа асуудлыг шийдэх арга замыг vргэлж гаднаас эрж хайдаг. Та “Дотоод би” –гээ олж харах хэрэгтэй. Та яг єнєєдрєєс эхлээд гадаад хэлний хичээлдээ 2-3 цаг л гаргачих. Би хоцорсон байлгvй дээ гэсэн єєдгvй бодлоор битгий єєрийгєє чєдєрлєєрэй. Хvний толгойд эргэлдэж байгаа тvмэн бодол билиг оюуны хvчийг сарниаж байдгаас гадна эдгээр дэмий бодлууд хvнийг агдлан хvлж байдаг гэдгийг санагтун. Та элдэв дэмий бодлоо таягдан хаяж ядаж нэг сар, ядаж долоо хоног хийгээд л vз. “Эзэн хичээвэл заяа хичээнэ” гэсэн ардын сайхан зvйр vгийг хичнээн vнэн болохыг та мэдрэх болно. ЯМАР ХVН ГАДААД ХЭЛИЙГ ТЄГС СУРАХ БОЛОМЖТОЙ ВЭ. Анхан шатны хичээлийг бага гэж басах, дунд шатны хvнд сэдэв рvv санаархан ороод зориг мохох явдал бол эхлэн vзэгчдийн амжилтанд хvрдэггvйн нийтлэг шалтгаан мєн. Тэгэхээр анхан шатны хичээлийн агуулгыг сайтар эзэмшин, зєв сайхан уншиж сурахад тэвчээртэйгээр хичээх хэрэгтэй. Энгийн хялбар байна гэж битгий гологтун. Та бvхний “гадаадад очиж сурвал, гадаад багштай байсан цагт сая сайн ярьдаг болох байлгvй” гэж мєрєєдєєд байдаг ярианы хэлний чадвар чинь чухам л анхан шатанд бvрэлддэг юм шvv дээ. Тийм болохоор анхан шатны хичээлийн бичвэрийг бага, амархан гэж басалгvй дахин дахин чанга дуугаар дуудан уншаад бай. Цэвэр сайхан хуулан бичээд бай. Анхан шатны хичээлvvдийг гартаа оруулсан бол дунд шатны хичээл рvv зугуухан орж болно. Шинэ vгээ тольд, утгыг сайтар орчуулан ойлгож ав. Тэгээд л анхан шатанд vзэж байсан аргаараа олон дахин хуулж уншаад бай. Энэ vед хуулалт уншилтын тоогоо бага зэргээр бууруулж болно. Аливаа гадаад хэлийг vзэж байхад дунд шатанд хоёр хэлний сэтгэлгээний зєрєє ихсэж ирнэ. Тухайлбал манай монгол хэлэнд “Эмнэлэгт хэвтэх”, “Бєгтєр хvн” гэж ярьдаг байхад хятад хэлээр “эмнэлэгт амьдрах” “тэмээн нуруутай хvн”, япон хэлээр “эмнэлэгт амьдрах”, “мууран нуруут” гэх мэт. Хамгийн гол нь та энэ бvхнийг тєвєгшєєн бодолгvйгээр олон дахин уншиж бичээд байх хэрэгтэй. Тэгвэл тодорхой хугацааны дараа хоёр хэлний энэ мэт сэтгэлгээний зєрєєг гэтлэн давж нэг л мэдэхэд эх сайхан монгол хэл шигээ ойлгож тэр тvвшинд ярьж бичиж орчуулдаг болсон байх болно. Та єдєрт хоёр цаг л гадаад хэлээр хичээллэнэ гэж тогтсон бол тэр хугацаагаа ягштал баримтлах хэрэгтэй. Зарим сэтгэл хєєрсєн vедээ 4-5 цаг толгой єєд татахгvй хичээллээд дургvйгээ хvрэхээр хоёр гурван єдєр ор тас хаяж давхиад байвал хvссэн vр дvнгээ єгєхгvй сэтгэл гонсгор хоцрох болно шvv. ГАДААД ХЭЛНИЙ МЭДЛЭГ ДЭЭШЛЭХ VЕ ШАТУУД “Их ёсны тухай дуулсан дээд тєрєлтєн дуугаа хураадаг. Дунд тєрєлтєнд тийм ч юм шиг, vгvй ч юм шиг санагддаг. Харин доод тєрєлтєн шоолж инээдэг” хэмээх мэргэн сургаал бий. Энэ сургаалд vл итгэж биеийн амрыг харах дуртай нэг нь хуучин байрандаа л хэвээрээ vлдэнэ. Амьдралд єргєн хэрэглэгдэж мэдэх сэдвvvдийг сонгон аваад 15-30 минут орчим чанга уншаад байхаа мартавзай. Нvдээрээ хараад ойлгохгvй байгаа зvйлийг чихээрээ сонсоод ойлгоно гэж байхгvй шvv дээ. Харин ямар ч сэдвийн зvйлийг уншаад чєлєєтэй ойлгодог болсон цагт радио телевиз vзээд ойлгодог болно гэдэг ердєє л хагас сарын ажил. Яагаад гэвэл та чанга дуугаар уншиж байх зуур сонсгол чинь нээгдэж байдаг юм. Томоохон роман уншдаг болсон хойноо тухайн хэл дээр гардаг хамгийн олон уншигчтай сэтгvvлийг дагнан унших нь єгєєжтэй. Сэтгvvлийг єдєр болгон тогтмол уншаад байвал 14 хоногоос нэг сарын хугацаанд нэвтэрхий сайн уншдаг болно. Дараа нь нэр нєлєє бvхий сонинг барьж авч унш. Мєн л дээрхитэй ижил хугацааны дараа ямар ч сэдвээр сайн ойлгодог болно. Ном, сонин, сэтгvvл чєлєєтэй ойлгодог болсны дараа олон ангит кино vзэж эхэл. Доогуураа vсгэн тайлбартай кино байвал бvр ч сайн. Эхлээд vзэхдээ зєвхєн vсгийг харж ойлгохыг хичээ. Энэ маягаар тогтмол vзээд байвал зугуухандаа vсэггvй олон ангит киног ч тєвєггvй ойлгодог болно. Киног чєлєєтэй ойлгодог болсон цагт телевизийн янз бvрийн сэдэвт нэвтрvvлгvvдийг vзэж эхэл. Ийм тvвшинд хvрсэн хvн монгол хэлнээс тухайн гадаад хэл рvv орчуулан бичих чадвартаа тvлхvv анхаарах хэрэгтэй. Хэрвээ vнэхээр уйгагvй хичээнгvй хvн бол ийм маягаар хичээллэхэд 1,5-2 жилийн хугацаанд хvссэн vр дvндээ хvрч чадна. Хvмvvс сурч судалж эхлээгvй мєртлєє англи хэлний vйл vг нь цагийн хорин зургаан хувиралтай байдаг гэсэн гэж ам дамжин хэлэлцэж тvvнээс бэрхшээж байдаг. Хятад япон хэлний цагаан толгойн vсэг нь 5000 байдаг гэнэ лээ. Тийм хэлийг яаж сурдаг байнаа гэж ганц єдєр ч сурч эхлээгvй байж бас л бие биеийнхээ зvрхийг vхvvлж байх нь бий. Чухам юу байдгийг нь цаг заваа гарган vзээгvй байж ийнхvv єєртєє хий хоосон бэрхшээл vvсгэх нь дэмий хэрэг л дээ. Хvний санаанаасаа зохион бий болгосон энэ мэт саад тотгор л гадаад хэлний сургалтанд тохиолдож байдаг хувь хvнээс хамааралтай хамгийн том бэрхшээл юм. Энэхvv наян хувьтай тэнцэхvйц том бэрхшээлийг санаанаасаа зайлуулж чадвал vлдэх бодит бэрхшээл дєнгєж хорин хувь л байх болов уу. Тийм болохоор толгойдоо эргэлдэж байгаа элдэв эргэлзээ тээнэглзлэлийг єєрєєсєє зайлуулж яг єнєєдрєєс эхлэн гадаад хэлний хичээлээ зориглон барьж ав. Ямар ч сэдвээр чєлєєтэй уншдаг болохын тулд єдєр болгон уйгагvй хичээн оролдоод бай. Тухайн єдрийн бичвэр дээр гарсан дvрмvvдийн утга, хэрэглээний онцлогуудыг ойлгож аваад л уншаад бай. Монгол хэлний дvрэм шигээ чєлєєтэй сайн хэрэглэдэг болъё гэж битгий хэт яар. ГАДААД ХЭЛИЙГ СУРЧ БАЙГАА ХVН ЦАЙЗЫГ ЭЗЭЛЖ БАЙГАА ЦЭРГИЙН ЖАНЖИНТАЙ АДИЛ Аливаа гадаад хэлийг сурахад тєрєлх хэлний сэтгэлгээний нєлєєлєл гол саад болж байдаг. Тийм болохоор гадаад хэлний vгсийг цэргvvд гэж vзэх юм бол дvрмийг стратеги тактикаа болгон тєрєлх хэлний сэтгэлгээний хана хэрмийг эвдэж цайзыг бvхэлд нь эзлэх хэрэгтэй. Ингэж уураг тархиндаа тєрєлх хэлнээс гадна харь хэлний сэтгэлгээний тогтолцоог бvрэлдvvлж чадвал тэр хvнийг сая тухайн гадаад хэлэнд нэвтэрхий сайн боллоо. Цайзыг бvрэн эзэлж чадлаа гэж хэлж болох юм. Тvvнээс гадна хэл сурч байгаа хvнийг ачаа хvргэхээр явж байгаа жолооч, уулын оройд мацаж байгаа хvнтэй зvйрлэдэг. Ачааг єєр газар хvргэхээр яваа жолоочийн тухайд зам сайн байх нь хамгаас чухал шvv дээ. Тvvнтэй адилхан хэл сурч байгаа хvний зєв цэвэр сайхан дуудлагыг жолоочийн замтай зvйрлэж болно. Зам буюу дуудлага нь маш сайн байвал гадаадын хvнтэй тєвєггvй нэвтрэлцэж чадна гэсэн vг. Тухайн єдєр vзсэн дvрэм бvхий бичвэрvvдийг олон дахин хуулж бичиж унших явдал чухал. Гэтэл зарим хvмvvс таны хэлснээр олон дахин хуулж бичээд ямар ч vр дvн алга хэмээн яарч адган зэмлэх нь ч бий. Тийм хvмvvст “єнєєдєр тарьсан байцааны vрээс маргааш нь ургац авдаг билvv” гэж асуудаг. Vрээ суулгаад тогтмол усалж арчилсны vр дvнд байцаа авдаг шvv дээ. Тэрэнтэй адил гадаад хэлийг сурч тvvний vр шимийг амсана гэдэг бол яг л мод, зvлэг тарьж ургуулахтай адил зvйл юм. Гадаад хэлийг тєгс сайн сурсны vр дvнд хvртэх vр жимс нь тухайн галаад хэлээр маш єргєн мэдээлэл олж авдаг болох, єндєр цалин хєлстэй нэр хvндтэй ажилд орох, хувийн зохион байгуулалт сахилга бат сайтай болон хvмvvжих, тархи оюун задарч ухаалаг болох гээд ашиг тус нь маш их байх болно. Багшийг хvндлэн дээдэлж байж эрдмийн шимийг хvртэх учиртай. Ингэхийн тулд аливаа хvн хичээл зааж байгаа ямар ч багшийг сайн муу гэж ялгахгvй адилхан хvндэлвэл зохино. Хvн л юм болсон хойно зарим нэгэнд нь алдаа дутагдал байж болно. Гэхдээ “багшийн гэмийг бvv ойшоо” гэсэн ардын мэргэн vг бий. Тvvнээс гадна эргэн тойронд чинь сайн багш нар олон байгаа. Єєрєєр хэлбэл хэл сурч байгаа хvний хувьд орчин тойрны олон юмс vзэгдэл багш болж байдаг. “Хоёр хvн хамт явахад нэг нь миний багш”, “Сайн нь ч миний багш, муу нь ч миний багш” хэмээн Кvнз айлджээ. Энэ бол хамт олон найз нєхдийн чинь дунд сайн муу олон хvн байгаа. Чи тэр болгоныг зєв зvйтэй тусгаж авч чадвал сайн хvн болж єсєж дэвжихэд тустай шvv гэдгийг хэлсэн санаа юм. Мєн нэгэн домогт єгvvлснээр, Нэг залуу єєрт тохиолдсон чухал хэргээ Хомьсим Бодисатвад даатгаж мєргєхєєр сvмд очжээ. Гэтэл ємнє талд нь нэг хvн бурхны хєрєгт мєргєж байхыг сайтар лавлан харвал Хомьсом Бодисатва єєрийнхєє хєрєгт мєргєєд байж байна гэнэ. Нєгєє залуу арай ч vгvй байлгvй дээ гэж санаад “Та хэн бэ” гэж асуувал “Би Хомьсом Бодисатва байнаа “ гэжээ. “Та яагаад єєрєє єєрийнхєє хєрєгт мєргєєд байгаа юм бэ” гэж асуусанд “Надад чухал хэрэг гарсан тул тvvнийг бvтээхийн тулд єєртєє мєргєж байгаа юмаа” гэж хариулжээ. Хомьсом Бодисатва ийнхvv єєрєє vлгэрлэн vзvvлсэн нь мєнєєх залууд аливаа асуудлыг шийдэх арга замыг хайхдаа гаднаас эрэх биш єєрийн хvч боломжиндоо тулгуурлаж байхын чухлыг ойлгуулсан ажээ.

Англи хэл суралцагсдад зориулсан сайтууд

1.www.englishpaje.com-Дунд болон дээд шатны оюутнуудад зориулсан англи хэлний дүрмийн дасгалууд

2.www.-english learner.com.wwwlongman.com www.geocities.com-Англи хэл суралцагсдад зориулсан вэб хуудас

3.owl.english.purdue.edu-Үнэгүй интерактив видео хичээл,асуулт,хариулт,үгийн сүлжээ,англи хэл сурахад хэрэгтэй материалууд

4.www.eslus.com/lessons/reading/read.ntm-Англи хэл дээр унших чадвар хөгжүүлэх дасгалууд,унших материалууд

5.www.word2word.com/course.htm/
Англиар харилцах чадвараа хөгжүүлэх хичээлүүд,англиар харьцах хаяг солилцох,англи хэлний хичээлүүд www.abchekers.com

6.www.real.english.com-Англи хэлний үнэгүй видео хичээлүүд

7.Англи хэлээ хэрхэн сайжруулах талаар үнэгүй онлайн зөвлөгөө авах ,унших материал,үгийн сангийн баялагаа нэмэгдүүлэх ,сонгох чадвараа дээшлүүлэх дасгалын хураамжийг доорхи хаягуудаар үзнэ үү,

www.churchilhouse.com/english

www.learning-english.com/learmonline

Эйнштейний 10 хичээл гэнэ дээ... сурах арга барил гэдэг зүйл судлаад бвал төстэй юм аа

1. Сониуч зандаа хөтлөгд
“Надад ямар нэг онцгой чадвар байхгүй дээ. Би зөвхөн туйлын сониуч зантай л хүн.”

Ямар зүйл чиний хорхойг хүргэж, сониуч занг чинь өдөөдөг вэ? Тэр л сонирхсон зүйлдээ үнэн сэтгэлээ зориулах хэрэгтэй. Тэр л сонирхож буй зүйлээ алдалгүй гүйцэж барих чинь чиний амжилтын нууц юм шүү дээ.

2. Цөхрөшгүй зан гэдэг бол үнэлж баршгүй эрдэнэ

“Би тийм сод ухаантай биш, би зөвхөн тулгарсан асуудлуудад илүү удаан хугацаа зарцуулдгаараа л танаас ялгарах байх.”

Яст мэлхий цөхрөлтгүй мөлхсөөр байгаад барианд ордог шүү дээ. Та харин тэсвэртэйгээр бүхнийг давж, зорьсон зогсоолдоо хүрч чаддаг уу? Шуудангийн маркийг бодоод үздээ. Түүний үнэ цэн нь дугтуйн дээр наасан үеэс эхлэн зорьсон газраа очин захидлыг задлах хүртэл байдаг. Шуудангийн марк шиг байцгаая, эхэлсэн уралдаанаа заавал дуусгая!

3. Одоо цагт анхаарлаа хандуул

“Үзэсгэлэнт бүсгүйг үнсэж байхдаа ч алдаа гаргалгүй жолоо барьж буй залуу бол, үнэндээ үнсэлтэнд тэгтлээ анхаарал хандуулаагүй л гэсэн үг.”

Чи юуг ч хийж болно, харин бүгдийг хийж чадахгүй. Одоо цагтаа л бүх анхаарлаа төвлөрүүл. Яг одоо хийж буй зүйлдээ л бүх ухаанаа дайчил. Ухаанаа төвлөрүүлэх эсэхээс л амжилт, алдаа хоёрын ялгаа гардаг даа.

4. Төсөөлөл хамгийн хүчтэй

“Төсөөлөл дотор бүгд бий. Энэ бол ирээдүйн одоо цаг юм. Төсөөлөл бол мэдлэгээс ч илүү чухал шүү.”

Та төсөөлөлдөө хэр их автдаг вэ? Эйнштэйн төсөөлөл бол мэдлэгээс ч чухал гэж хэлсэн байна. Оюун ухааны мөн чанар нь хэр их зүйл мэддэгээс бус, харин хэрхэн амжилттай төсөөлж чаддагаас л хамаардаг гэж Эйнштэйн мөн хэлсэн байна. Тиймээс төсөөллийн булчингаа хөгжүүлцгээе!

5. Алдаа гарга

“Хэзээ ч алдаа гаргаж үзээгүй хүн бол хэзээ ч шинэ зүйл туршиж үзээгүй гэсэн үг.”

Алдаа гаргахаас хэзээ ч бүү ай. Алдаа гэдэг бол хараахан уналт, бүтэлгүйтэл биш. Алдаанууд чинь чамайг илүү ухаажуулж, илүү сайжруулж байдаг. Ямар нэгэн том амжилтанд хүрэхийн тулд хүмүүс доод тал нь 3 удаа алдаа гаргадаг гэнэ.

6. Одоо цагт амьдар

“Би хэзээ ч ирээдүйн тухай боддоггүй. Тэртээ тэргүй тэр удахгүй л хүрээд ирнэ шүүдээ.”

Чиний ирээдүйн эхлэх цэг бол яг одоо чиний байгаа “одоо цаг” чинь шүүдээ. Одоо цагийг өчигдөр юмуу маргаашаар сольж чадахгүй. Тэгэхээр бүхий л бодол санаагаа одоо цагт төвлөрүүлэх нь хамгийн чухал. Энэ бол бодитоор оршиж буй цорын ганц эд зүйл, цорын ганц цаг хугацаа.


7. Үнэ цэнийг бүтээ

“Хичээл зүтгэл чинь амжилт авчирснаас үнэт зүйл үлдээх нь илүү чухал.”

Зөвхөн амжилт, нэр алдрын төлөө цагаа бүү үр. Үүний оронд үнэт зүйл бүтээхэд цагаа зарцуул. Хэрэв чи үнэ цэнэтэй нэгэн болчихвол, амжилт араас нь хүрээд л ирнэ. Өөрт байгаа авьяас давуу талаа олох хэрэгтэй. Дараагаар нь эдгээр давуу талуудаа бусдад хэрэг болохуйцаар хэрхэн ашиглах талаар суралц.

8. Өөр үр дүн үзнэ гэж бүү найд

“Нэг зүйлийг дахин дахин хийж өөр өөр үр дүнд хүрэхээр оролдох нь жинхэнэ тэнэглэл.”

Чи нэг л зүйлийг өдөр бүр хийснээр өөр үр дүнд хүрч чадахгүй. Тогтсон ажлын хуваариар өдөр бүр нэг л зүйлээ хийдэг хүн гэнэт өөр үр дүн үзнэ гэж байх уу? Хэрэв амьдралаа өөрчлье гэж бодож байгаа бол чи өөрөө өөрчлөгдөх ёстой. Чиний бодох өнцөг, ажиллах өнцөг өөрчлөгдөж байж л амьдрал чинь өөрчлөгдөнө.

9. Мэдлэг бол туршлагаас ирдэг

“Мэдээлэл бол хараахан мэдлэг биш. Мэдлэгийн цорын ганц эх үүсвэр нь туршлага л байдаг.”

Мэдлэг бол туршлагаас л ирдэг. Ямар нэг асуудлын талаар чи хэн нэгэнтэй хэлэлцэж болно л доо, гэхдээ тэрхүү хэлэлцүүлэг нь зөвхөн онолын талын ойлголт л өгнө. Тухайн асуудлыг “мэдье” гэж бодож байгаа бол туршлага хуримтлуулах хэрэгтэй. Олон тодорхойгүй мэдээлэл дунд хайран цагаа үрэх хэрэггүй. Газар дээр нь очиж танилцаад, ажиллах хэрэгтэй. Ингэснээр чи маш үнэ цэнэтэй мэдлэгтэй болоод авлаа гэсэн үг.


10. Дүрмийг нь сур, тэгээд илүү сайн тогло

“Чи тоглоомын дүрмийг л сурах хэрэгтэй. Дараагаар нь чи хэнээс илүү тоглох хэрэгтэй”

Бүх зүйлсийг хураангуйлаад чиний хийх ёстой хоёрхон зүйл байна гээд төсөөлье. Тэгвэл хамгийн эхний зүйл нь чи тоглох гэж буй тоглоомынхоо дүрмийг сайн сурах хэрэгтэй. Энэ хамгийн чухал. Дараагаар нь харин хэнээс ч илүү тоглохыг чармайх хэрэгтэй. Хэрэв чи хоёуланг нь хийж чадвал, амжилт чинийх